Tip 2 Diyabetli Bireylerde Tedaviye Uyum ve Öz Yeterlilik Düzeyinin Glukoz Regülasyonu İle İlişkisinin İncelenmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışma Tip 2 diyabet hastalarının tedaviye uyum ve öz-yeterlilik düzeylerinin glukoz regülasyonu ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bu çalışma, Gaziantep'teki bir devlet hastanesinin diyabet polikliniğine başvuran ve dahiliye kliniğinde yatarak tedavi gören 287 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, hastaların sosyo-demografik ve hastalık bilgilerini içeren “Hasta Tanıtıcı Formu”, “Tip 2 Diyabette Tedaviye Uyum Ölçeği” ve “Tip 2 Diyabetli Hastalar için Diyabet Yönetimindeki Öz-Yeterlilik Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 61.25±10.83 ve %60,6’sı 55-74 yaş aralığındaydı. Katılımcıların %73.9’u kadın, %76.7’si evli, %71.1’i ev hanımı, %50.9’u ilkokul mezunu ve %70.7’sinin gelirinin giderinden az olduğu saptanmıştır. Katılımcıların tedaviye uyumları ve öz yeterliliklerinin orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Bir işte çalışan, geliri giderine eşit, egzersiz yapan, diyabet eğitimi alan ve evde kan şekeri ölçümü yapan katılımcıların hem tedaviye uyumları hem de öz yeterliliklerinin daha iyi olduğu görülmüştür. Ölçekler arasında negatif yönde, orta düzeyde ve ileri seviyede istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (r=-0.625, p<0.001). Glukoz regülasyonunda belirleyici olan metabolik değişkenlerinden HbA1c ve randomize glukoz değerleri ile “Tip 2 Diyabette Tedaviye Uyum Ölçeği” arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı (r=0.179, p=0.006; rs= 0.239, p<0.001). Sonuç: Diyabetli hastaların tedaviye uyum ve öz yeterlilik düzeylerini etkileyen pek çok faktör olduğu, tedaviye uyumu iyi olan bireylerin öz yeterlilik düzeylerinin de yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın daha büyük evren ve örneklem gruplarıyla tekrarlanması önerilmektedir.