CHANTAL MOUFFE’UN AGONİSTİK DEMOKRASİ KURAMINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Abstract

Chantal Mouffe, liberal demokrasinin toplulaştırıcı (aggregative) ve müzakereci (deliberative) demokrasi modellerini ekonomik ve etik kavramlardan hareket ettiği, siyasalı kuran antagonizmaları kavrayamadığı için eleştirir. Bu iki modelinde, evrensel, rasyonel ve kimliksiz birey anlayışından hareket ettiğini savunur. Bu modeller yerine agonistik ya da radikal demokrasi olarak adlandırılan bir model önerir. Bu modelin, antagonizmaları ehlileştirip agonizmaya dönüştüreceğini iddia eder. Bunun için, liberal demokrasinin özgürlük ve eşitlik gibi etik-politik ilkelerini agonistik çekişmenin ön koşulu haline getirir. Modern demokrasinin kurucu unsuru olarak çoğulculuğu görmesine rağmen, çoğulculuğu liberal demokratik ilkeleri benimseyenlerle sınırlandırır. Bu sınırın meşru olabilmesinin koşulu, belirli ahlaki ilkelere ve normlara atıf yapmaktır. Diğer bir ifade ile liberal demokratik ilkeleri sadece siyasal değil aynı zamanda ahlaki ilkeler olarak kavramaktır. Bu durumda, agonistik demokrasi modeli müzakereci bir çerçeveye yaklaşmaktadır. Bu makale, Mouffe’un agonistik demokrasi kuramı ile müzakereci kuramın uzlaşabilir modeller olduğunu ve Mouffe’un iki kuram arasındaki farkı abarttığını savunmaktadır. Mouffe’un agonistik demokrasi modeli, kendisinin savunduğunun aksine müzakereci bir çerçeveye oturmaktadır.