Music as word: Film music - superlibretto?

Abstract

The aim of his paper is to prove that film music can be understood as authentic narrative force: film music as word / discourse and its superlibretto status. Superlibretto is the status of music in a film which is constructing its own (aural) reality and is narrating, speaking its own text which creates a wholesome film meaning. The existence of superlibretto is substantiated by fundamental theoretic concepts of film music and practically proven by analyses of examples taken from the opus of Serbian film composer Zoran Simjanovic.Namera ovog teksta jeste dokazivanje postojanja superlibretta kao specificnog i rafiniranog narativnog dejstva filmske muzike, gde rec kojom govori muzika doprinosi ukupnosti filmskog znacenja. Nije, medjutim, sva filmska muzika automatski i superlibretto. Superlibretto je narativni agens a ne aplikacija - razlika se odnosi na polje diferencijacije opisa i naracije. To nije muzika koja prati, opisuje ili podrazava sliku (ili naraciju), vec muzika koja u filmu konstruise sopstvenu (zvucnu) sliku i pripoveda, govori sopstveni tekst, koji zajedno i ravnopravno sa tekstom ostalih aspekata filmskog jezika tvori celovito kinematografsko ostvarenje. Put ka superlibrett-u otvoren je temeljnim teorijskim postavkama i pojmovima koji se odnose na specifican rad zvuka/muzike u filmu: estetski efekat stimulacije pokreta (Teodor Adorno/Hans Ajsler); muzika kao ritmicki embrion, akuzmaticni zvuk/muzika, muzika u ulozi la belle indiff?rente, muzika kao dodata vrednost, didakticki kontrapunkt, anempaticna muzika (Misel Sion); metadijegeticka muzika (Klaudija Gorbman); suprarealnost (Roj Prendergast); oniricki zvucni prizor i hiperrealna zvucna reprezentacija (Mladen Milicevic), narativni agens (Ketrin Kalinak); takodje i teorije koje dolaze iz domena slike ali su istovremeno primenljive na zvuk/muziku, poput opticke muzike (Vlada Petric). Postojanje i rad superlibrett-a demonstrirani su i argumentovani na primerima iz srpske kinematografske prakse, kroz opus Zorana Simjanovica, cija je muzika neretko odredjivala znacenje, a time i percepciju i recepciju filmskog jezika u okviru kojeg funkcionise.