ALAN OLARAK DİJİTAL OYUN, ÇOCUK EYLEYİCİLER VE TAHAKKÜM: CLASH OF CLANS OYUNU ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Bu calismanin amaci genis oyuncu kitlesine sahip cevrimici dijital oyun Clash of Clans‘te cocuklarin yetiskinlerle etkilesimini, tahakkum iliskileri baglaminda cozumlemek; cocuk oyuncularin birer eyleyici (agent) olarak oyun alanindaki konumlarini tespit etmektir. Cevrimici-etnografi yontemiyle gerceklestirilen calismada, Clash of Clans’te oyuncu olarak katilimci gozlem teknigi ile bir yil boyunca veri toplanmistir. Bu kapsamda, “klan” adi verilen alanlardan olusan oyun uzaminda eyleyici/oyuncu olarak bir klana dahil olunmus, klandaki diger oyuncularla oyun uzerinde duzenli araliklarla etkilesimde bulunulmustur. Toplanan verilerin degerlendirilmesinde Bourdieu sosyolojisinin kavramlar setinden yararlanilmistir. Clash of Clans, alan teorisinden ilhamla toplumsal uzam; verilerin toplandigi klan ise otonom bir alan olarak ele alinmis; alandaki tahakkum iliskilerinin birer eyleyici olarak cocuk oyuncularin habitusunu nasil sekillendirdigine odaklanilmistir. Bulgular, alanda yetiskin eyleyicilerin cogunlukla yascilik (ageism) temelli ayrimcilik egilimleriyle cocuklarin oyuna katilimini dogrudan ya da dolayli olarak engelledigini ve bu anlamiyla da cocuklarin oyun hakkinin ihlal edildigini gostermektedir. Cocuklar, bu ihlal karsisinda direnc olusturamamis ve alanda, Bourdieu’nun “suc ortakligi” diye tabir ettigi hukmedilenin hukmedene cesitli boyun egme yatkinliklariyla konumlanmistir. Bunun nedeni ise, cocuklarin yetiskinlere kiyasla daha az sermaye turu ve hacmine sahip olmalaridir. Sonucta, cocuklar bir illusio olarak oyundaki varliklarini surdurmek ve mevcut konumlarini guclendirmek adina tahakkum mekanizmalariyla uyumlu pratikler sergileyerek, aleyhlerine isleyen tahakkum iliskilerinin yeniden uretilmesine imkan tanimislardir. Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun, Bourdieu, Cocuk, Alan, Habitus