VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE MALİYET PERFORMANSI ÖLÇÜMÜ: BIST TEKSTİL SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA

Abstract

Küreselleşen dünyada işletmelerin rakipleri ile rekabet edebilmeleri için maliyet üstünlüğü sağlamaları gerekmektedir. Geçmiş verilerden elde edilen maliyet sonuçları ile maliyet performans ölçümleri yapılması işletme yöneticilerinin geleceğe ilişkin daha doğru karar almasına yardımcı olacaktır. Çalışmanın amacı tekstil, giyim eşyası ve deri sektöründe faaliyette bulunan işletmelerin maliyet performanslarını ölçerek, mevcut durumlarını belirlemek ve işletmelerin gelecekte daha etkin hale gelebilmeleri için öngörüde bulunmaktır. İşletmeler arasında gerçekleşen kıyaslama sonucunda, etkin olmayan tekstil işletmelerinin girdi düzeylerinde iyileştirme yapılması, etkin olmayan işletmeler için referans seti tespit edilerek ve yönetim muhasebesi kapsamında da yöneticilere yol göstermesi amaçlanmaktadır.  Çalışmamızda Borsa İstanbul (BIST)’da işlem gören tekstil, giyim eşyası ve deri sektöründe yer alan 19 adet işletmenin 2017-2019 yılları finansal tablolarından elde edilen maliyet verileri ile aynı sektörde kıyaslama imkânı sağlayan, birden fazla girdi ve çıktı kullanılabilen en popüler performans ölçüm yöntemlerinden biri olan Veri Zarflama Analizi (VZA) uygulanarak işletmelerin maliyet etkinlik ölçümü yapılmıştır. İşletmeler etkinliklerine göre sıralanmıştır. İşletmeler arasında etkinlik değerleri yıllara göre farklılık göstermiştir. 2 işletmenin incelenen yıllarda ölçek verimlilikleri etkin çıkarken, diğer işletmeler etkinliklerini düzenli olarak sürdürememiştir.