Παιδικό τραύμα και επιδράσεις στην εμφάνιση άγχους κατά την ενήλικη ζωή

Abstract

Η παρουσίαση αναφέρεται σε ευρήματα έρευνας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκπόνησης διδακτορικής διατριβής. Σκοπός της έρευνας ήταν να μελετηθεί η ύπαρξη παιδικού τραύματος και η επίδραση που αυτό έχει στην εμφάνιση άγχους κατά την ενήλικη ζωή. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 600 προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Παντείου Πανεπιστημίου.  Ως τραυματική μπορεί να οριστεί μία εμπειρία που υπερβαίνει τις δυνατότητες του ατόμου να την αντιμετωπίσει, οδηγώντας το έτσι σε αισθήματα μειονεξίας, ανεπάρκειας και απελπισίας. Η τραυματική εμπειρία που λαμβάνει χώρα κατά την παιδική ηλικία είναι ακόμα περισσότερο επιβλαβής, καθώς κατά την παιδική ηλικία, το άτομο δεν έχει ακόμα διαμορφώσει πλήρως τις άμυνές του και αυτό το καθιστά ακόμη πιο ευάλωτο. Το άγχος είναι η κατάσταση που επέρχεται τόσο στο σώμα όσο και στον ψυχισμό του ατόμου όταν αυτό έρχεται σε κατάσταση απειλής ή κινδύνου. Σε ένα ορισμένο βαθμό το άγχος  είναι αναγκαίο για την επιβίωση, καθώς κινητοποιεί το ένστικτο της πάλης ή της φυγής (‘fight or flight’), μπορεί όμως να οδηγήσει και σε πλήρη αποδιοργάνωση. Έχουν αναφερθεί δύο είδη άγχους, το καταστασιακό (‘state’) και το δομικό (‘trait’), που αναφέρονται στο άγχος ως αποτέλεσμα μίας στρεσογόνου κατάστασης ή ως  δομικού στοιχείου του χαρακτήρα αντίστοιχα. Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν αξιοσημείωτη σχέση μεταξύ πρώιμου τραύματος και της ύπαρξης άγχους και των δύο τύπων, ειδικότερα μάλιστα του δομικού.