RELIGIOUS BELIEF AND MOTIVATION: PSYCHOLOGICAL AND ISLAMIC PERSPECTIVE

Abstract

Bu çalışma, dini inanç ile bireysel motivasyon arasındaki ilişkiyi İslami düşünce ve modern psikoloji perspektiflerinden ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, bireyin içsel (intrinsik) ve dışsal (ekstrinsik) motivasyon kaynaklarını analiz ederek İslam’ın sunduğu manevi çerçevenin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Literatür taraması ve karşılaştırmalı analiz yöntemiyle yürütülen çalışmada; sabır, tevekkül, ibadet ve dua gibi İslamî değerlerin bireyin stres yönetimi, yaşam memnuniyeti ve anlam arayışı üzerindeki rolü incelenmiştir. Aynı zamanda elde edilen bulgular, dini motivasyonun bireyin iç huzurunu artırdığını, zorluklarla başa çıkma becerilerini geliştirdiğini ve uzun vadeli ruhsal tatmini sağladığını göstermektedir. Ayrıca, modern dünyada yaygınlaşan sekülerleşme ve bireyselleşmenin, motivasyon kaynaklarını zayıflattığı; buna karşılık İslamî motivasyon modelinin bireyin psikolojik bütünlüğünü koruma potansiyeline sahip olduğu vurgulanmaktadır. Çalışma, dinî inançların sadece ruhsal değil, aynı zamanda zihinsel sağlık açısından da önemli bir destek unsuru olduğunu savunmaktadır. Bu bağlamda İslamî motivasyon modeli, bireyin hem anlam arayışını hem de yaşam doyumunu sürdürülebilir kılan bütüncül bir yapı sunmaktadır.