CARTAGENA PROTOKOLÜ VE TÜRKİYE BİYOGÜVENLİK MEVZUATI

Abstract

Birleşmiş Milletler Biyoçeşitlilik Sözleşmesi’nin ek bir protokolü olarak hazırlanan ve 2003 yılında yürürlüğe giren Cartagena Biyogüvenlik Protokolü, genetik olarak değiştirilmiş organizmaların sınır ötesi hareketleriyle ilgili, evrensel düzeyde bağlayıcı ilk hukuk belgesidir. Türkiye Cartagena Biyogüvenlik Protokolü’nü 2000 yılında imzalamış ve 2003’de onaylamıştır. Protokolün içeriği Türkiye’nin biyogüvenlik konusundaki ulusal mevzuat çalışmalarını büyük ölçüde şekillendirmiştir. Tarımsal biyoteknoloji alanında bir yandan AB müktesebatına ve Biyogüvenlik Protokolü’ne uyum sağlama çabası, diğer yandan ABD ve biyoteknoloji şirketlerinin taleplerinin yarattığı gerilimin etkili olduğu bir süreçte hazırlanan Biyogüvenlik Yasa tasarısı 2010’da kabul edilmiştir. Makale Cartagena Biyogüvenlik Protokolü’nün zorlu hazırlık süreci ve getirmiş olduğu düzenlemeleri incelemekte, ayrıca Türkiye biyogüvenlik mevzuatının Protokol’ün gereklerine uygunluğunu değerlendirmektedir.