Ekmeklik Buğdayda (Triticum aestivum L.) Zeleny Sedimantasyon Analizi ve Diğer Kalite Paramatreleri ile İlişkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, ekmeklik buğday genotiplerinde fiziksel, kimyasal ve reolojik kalite özellikleri incelenmiştir. Islahın erken kademesinde materyal miktarı yetersiz olduğu için kalitenin belirlenmesinde Zeleny sedimantasyon analizi önem kazanmaktadır. Çalışmada, Zeleny sedimantasyon değeri ile diğer kalite parametreleri arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. 2015-2016 Yetiştirme sezonunda sulu koşullarda 4 lokasyonda kurulan denemelerden elde edilen materyal kullanılmıştır. 1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tanede protein miktarı, un verimi, yaş gluten, kuru gluten ve gluten indeksi, alveograf parametreleri (G, P, L, P/G, P/L ve W), Zeleny sedimentasyon ve beklemeli Zeleny sedimantasyon değerleri, farinograf parametreleri (su absorbsiyonu ve yumuşama değeri) ile glutograf değerleri (stretch s, stretch BU ve relaxation BU) değerleri belirlenmiştir. Zeleny sedimantasyon değerleri ile aralarındaki korelasyonlar incelenmiştir. Araştırma sonucunda; Zeleny sedimantasyon değeri ile alveograf (G, L, P ve W), beklemeli Zeleny sedimantasyon değeri, farinograf su absorbsiyonu, tanede protein, yaş gluten ve kuru gluten değerleri (p<0,01), glutograf stretch (s) ve un verimi (p<0,05) arasında pozitif; farinograf yumuşama değeri arasında negatif (p<0,01) korelasyon değerleri elde edilmiştir. Zeleny sedimantasyon değeri ile yüksek korelasyon değerlerine sahip kalite parametreleri arasındaki regresyon incelendiğinde, en yüksek belirtme katsayısına (R 2 ) sahip regresyon eşitlikleri alveograf enerji değeri (W), tanede protein ve kuru gluten parametrelerinden elde edilmiştir.