Organella bezbłonowe a separacja faz ciecz-ciecz – metody ich badań

Abstract

Organella bezbłonowe (MLOs, ang. membraneless organelles) stanowią sporą grupę kompartmentów wewnątrzkomórkowych formowanych na różnych etapach życia komórki. Są one niezbędnymi strukturami umożliwiającymi komórce pełnienie istotnych funkcji życiowych i właściwą odpowiedź na stres. MLOs obecne są zarówno w cytoplazmie jak i w innych organellach głównie w jądrze komórkowym. Powstają na drodze spontanicznej separacji faz ciecz‑ciecz (LLPS, ang. liquid-liquid phase separation) w odpowiedzi na zmieniające się czynniki fizykochemiczne mikrootoczenia. Składają się zarówno z białek które najczęściej posiadają regiony inherentnie nieuporządkowane (ang. intrinsically disordered regions, IDRs) jak i kwasów nukleinowych – głównie RNA. Niniejsza praca przedstawia informacje o biofizycznych podstawach formowania i funkcjonowania MLOs oraz zjawiska odpowiedzialnego za ich formowania, tj. LLPS. Zawiera także przegląd technik stosowanych w biochemii i biologii molekularnej, które za cel mają dostarczenie informacji o samoregulacji składu, struktury poszczególnych składników i ich lokalizacji oraz funkcjonalności danego MLO.