Ochrona przed stresem oksydacyjnym w męskim układzie płciowym

Abstract

Reaktywne formy tlenu (RFT) pełnią w męskim układzie płciowym ważne funkcje fizjologiczne, m.in. w sygnalizacji komórkowej, w procesach spermatogenezy oraz najądrzowego dojrzewania plemników. Pod wpływem różnych czynników, np. środowiskowych, dochodzić może do zaburzenia równowagi oksydoredukcyjnej, czyli stresu oksydacyjnego. Prowadzi to do ekspozycji komórek na toksyczne działanie wielu utleniaczy, takich jak: O• ⁻₂, O₃, H₂O₂, • OH. Źródłem RFT mogą być plemniki, które jednocześnie ze względu na skład błon cytoplazmatycznych oraz dużą zawartość mitochondriów są wyjątkowo podatne na uszkodzenia peroksydacyjne. Stres oksydacyjny może uszkadzać ich błony i zawarty w nich DNA, hamować ruchliwość plemników oraz zmniejszać ich zdolność do zapłodnienia. Ten podwójny efekt działania RFT potwierdza szczególną rolę antyoksydantów enzymatycznych (m.in. SOD, CAT, GPX) i nieenzymatycznych (m.in. GSH, witaminy A, E, C, transferyny) odpowiedzialnych za utrzymanie odpowiedniego stężenia RFT w męskim układzie płciowym.