Nadir Özbek, İmparatorluğun Bedeli, Osmanlı’da Vergi, Siyaset ve Toplumsal Adalet (1839-1908)

Abstract

19. yuzyilin basinda dagilma tehlikesiyle karsi karsiya olan Osmanli Imparatorlugu'nun yasadigi mali krizin temel nedeni, tasrada toplanan vergilerin onemli bir bolumunun aracilarin elinde kalmasiydi. Reform adimlariyla artirilan vergi geliri sayesinde Imparatorluk Birinci Dunya Savasi'na kadar ayakta tutuldu. Bu nedenle, 19. yuzyilda Osmanli merkezi yonetiminin vergi gelirlerini nasil artirabildigi sorusu onem tasiyor.Calismasinda bu soruya yanit arayan Nadir ozbek, reformlarin ve mali merkezilesme surecinin merkezi hazineye giren vergi gelirlerini nasil artirdigini gosterirken, bu surecin toplumsal ve siyasal bedelinin de bir hayli agir oldugunu gozler onune seriyor. Halk uzerindeki baskinin artmasinin siyasi rejimin mesruiyetini sorgulattigini, vergi rejiminin esitlik ve adaletten uzak olmasinin Imparatorlugun bircok bolgesindeki milliyetci hareketlere ivme kazandigini vurgulayan calisma, once Rumeli'de, sonra Dogu Anadolu'da patlak veren Sirp, Yunan, Bulgar ve Ermeni sorunlarinin ardinda vergi meselesinin de oldugunu ortaya koyuyor. 19. yuzyil Osmanli toplumunda bolusum iliskileri, vergi adaleti, siyasal ve toplumsal mesruiyet, vergi tahsil kurumu ve pratikleri, iltizam sisteminin donusumu, vergi tahsilatinin askeri niteligi, baski ve siddet boyutu gibi konulari ele alan Imparatorlugun Bedeli, modernlesme olarak tanimlanan reformlarin, Osmanli toplumunu olusturan halklara nasil bir bedel odettigini, gundelik hayatin somutlugu icinde inceliyor."Osmanli'nin son doneminin can alici konularindan birini buyuk ustalikla ele alan ozbek'in calismasi hem tarih meraklilari hem de profesyonel tarihciler icin onemli ve okunmasi gereken bir eser."-Sevket Pamuk- (Tanitim Bulteninden)Sayfa Sayisi: 308Baski Yili: 2015Dili: TurkceYayinevi: Bogazici Universitesi Yayinevi