Bazı soya (Glycine max) çeşit ve hatlarının yağ içeriği ile yağ asitleri bileşimlerinin araştırılması

Abstract

Soya dünyada tarımı en fazla yapılan yağlı tohumlardan birisidir. Bu çalışmada Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil ettirilen üç çeşit soya (BATEM-Erensoy, Umut-2002, Ataem-7) ile ıslah çalışmaları neticesinde geliştirilen ve çeşit adayı olarak belirlenen ileri kademedeki (F8-F9) 11 adet soya hattının (BATEM-201, BATEM-202, BATEM-204, BATEM-208, BATEM-214, BATEM-215, BATEM-301, BATEM-306, BATEM-308, BATEM-322, BATEM-323) yağ içeriği ile yağ asitleri bileşimini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Örneklerin yağ içeriği soxhelet yağ ekstraksiyon cihazı ile, yağ asitleri bileşimi de GC-MS/FID cihazı ile belirlenmiştir. Araştırma kapsamına incelenen çeşit ve hatların yağ içeriği %19.91 (BATEM-204) ile %21.76 (BATEM-322) arasında değişmektedir. Örneklerin tamamında baskın yağ asidi linoleik asit (%49.99-55.28) olup bu yağ asidini sırasıyla oleik (%22.68-27.92), palmitik (%11.28-11.99), linolenik (%5.38-6.61), stearik asit (%3.62-4.46) ve 11-eikosenoik asit (%0.11 ile %0.24) takip etmiştir. Araştırma bulguları mevcut çeşit ve hatlarda yağ ve yağ asitleri bileşimi bakımından geniş bir varyasyon olduğunu göstermektedir.