Psychologiczne wyznaczniki zadowolenia z życia osób w wieku emerytalnym

Abstract

Celem badania była analiza zależności pomiędzy zmiennymi psychologicznymi (cechami osobowości, zasobami osobistymi, samooceną zdrowia) a dobrostanem psychicznym (satysfakcją z życia, emocjami pozytywnymi i negatywnymi) u osób w wieku poprodukcyjnym.Wyniki wskazują na istotne korelacje pomiędzy większością cech osobowości i zasobów osobistych a dobrostanem psychicznym. Nie stwierdzono istotnych zależności pomiędzy otwartością na doświadczenie a satysfakcją z życia. Zależność pomiędzy samooceną zdrowia a dobrostanem psychicznym wydaje się mieć charakter krzywoliniowy. Analiza regresji dla satysfakcji z życia wykazała trzy predyktory, które łącznie wyjaśniają 25% wariancji wyników: poczucie zrozumiałości (R2 = 0,18), poczucie własnej wartości oraz poczucie własnej skuteczności. Predyktorami emocji pozytywnych okazały się cztery zmienne, które odpowiadają za 34% całkowitej wariancji — poczucie sensowności (R2 = 0,25), ekstrawersja, poczucie własnej skuteczności oraz neurotyczność. Największą rolę w przewidywaniu emocji negatywnych (łącznie 58% wariancji wyników) odgrywa neurotyczność (R2 = 0,46). Pozostałe zmienne, które okazały się istotne w analizie regresji (poczucie zaradności, poziom poczucia własnej wartości oraz ekstrawersja), odgrywają mniejszą rolę.The aim of the study was to analyze the relationship between psychological variables (personality traits, personal resources, self‑rated health) and psychological well-being (life satisfaction, positive and negative emotions) in those over retirement age.The results show significant correlations between most personality traits, personal resources and psychological well‑being. No significant dependences have been found between openness to experiences and life satisfaction. The relationship between self‑rated health and psychological well‑being seem to be curvilinear. The regression analysis for life satisfaction has displayed three predicators that explain altogether 25% of the results’ variance: the sense of comprehensibility (R2 = 0,18), self‑esteem and self‑efficacy. Positive emotions are predicted by four predicators that are responsible for 34% of the total variance — the sense of meaningfulness (R2 = 0,25), extraversion, self‑efficacy and neuroticism. The greatest role in predicting negative emotions (altogether 58% of the results’ variance) is played by neuroticism (R2 = 0,46). Other variables that are marked as significant ones in the regression analysis (the sense of manageability, intensity of self‑esteem and extraversion) play a less important role.