Wpływ wybranych zmiennych społeczno-demograficznych i związanych ze środowiskiem pracy na poziom wypalenia zawodowego pielęgniarek

Abstract

Introduction. Working as a nurse requires a commitment to other people. Patient's problems often result in mental and emotional burden for nurses. Nurses' burnout is perceived as a professional problem which requires preventive measures, focusing on organizational and structural changes. Aim. The aim of the study was to analyze the infl uence of selected socio-demographic and work environment factors on the level of emotional exhaustion, depersonalization, job satisfaction, and the overall rate of burnout among nurses. Material and methods. The studied group consisted of 110 nurses. For the measurement of burnout a Maslach (MBI) questionnaire was used, which allows to defi ne three areas of burnout: emotional exhaustion, depersonalization, and reduced sense of personal accomplishment (job satisfaction). The empirical material was analyzed statistically. The level of signifi cance was p < 0.05. Results. The average overall rate of burnout in the studied group was 30.6 ± 20.2. Following factors have an impact on the level of emotional exhaustion: education (p < 0.004), work experience (p < 0.01), fi nancial situation (p < 0.001), relationships with colleagues (p < 0.002) and superiors (p < 0.005). The level of depersonalization is infl uenced by: fi nancial situation (p < 0.04), work station equipment (p < 0.02), relationships with colleagues (p < 0.004) and superiors (p < 0.02). The level of job satisfaction is determined by: among other things, fi nancial situation (p < 0.008) and work station equipment (p < 0.02). Conclusions. Relationships with co-workers and supervisors, work equipment and fi nancial situation of the respondents determine the level of professional burnout among nurses. The more years spent in the nursing profession, the higher the level of emotional exhaustion. Wstęp. Praca na stanowisku pielęgniarki wymaga zaangażowania w sprawy innych ludzi. Problemy pacjentów niejednokrotnie powodują u pielęgniarek obciążenia psychiczne i emocjonalne. Wypalenie zawodowe u pielęgniarek postrzegane jest jako problem zawodowy, który wymaga działań prewencyjnych, skoncentrowanych na zmianach organizacyjnych i strukturalnych. Cel. Analiza wpływu wybranych czynników społeczno-demogra- fi cznych i związanych ze środowiskiem pracy na poziom wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji, satysfakcji zawodowej i ogólnego wskaźnika wypalenia zawodowego wśród pielęgniarek. Materiał i metody. Grupa badana liczyła 110 pielęgniarek. Do pomiaru wypalenia zawodowego użyto Kwestionariusza Wypalenia Zawodowego Maslach (MBI), który pozwala określić trzy obszary wypalenia zawodowego: wyczerpanie emocjonalne, depersonalizację oraz obniżone poczucie dokonań osobistych (satysfakcję zawodową). Materiał empiryczny poddano analizie statystycznej. Przyjęto poziom istotności p < 0,05. Wyniki. Średnia ogólnego wskaźnika wypalenia zawodowego w badanej grupie wynosiła 30,6 ± 20,2. Na poziom wyczerpania emocjonalnego mają wpływ: wykształcenie (p < 0,004), staż pracy (p < 0,01), sytuacja fi nansowa (p < 0,001), relacje ze współpracownikami (p < 0,002) i przełożonymi (p < 0,005). Na poziom depersonalizacji wpływają: sytuacja fi nansowa (p < 0,04), wyposażenie stanowiska pracy (p < 0,02), relacje ze współpracownikami (p < 0,004) i przełożonymi (p < 0,02). Poziom satysfakcji zawodowej determinują m.in. sytuacja fi nansowa (p < 0,008) i wyposażenie stanowiska pracy (p < 0,02). Wnioski. Relacje ze współpracownikami i przełożonymi, wyposażenie stanowiska pracy, sytuacja fi nansowa, staż pracy w zawodzie oraz wykształcenie badanych różnicują poziom wypalenia zawodowego wśród pielęgniarek. Wraz ze wzrostem liczby lat pracy na stanowisku pielęgniarki wzrasta poziom wyczerpania emocjonalnego.