VEKALET TEORİSİ VE KAYNAK BAĞIMLILIĞI TEORİSİ BAĞLAMINDA, YÖNETİM KURULUNUN YAPISAL ÖZELLİKLERİ İLE FİNANSAL KALDIRAÇ VE KARLILIK ORANLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ: HALKA AÇIK GIDA ŞİRKETLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMA (2005-2016 DÖNEMİ)

Abstract

Bu çalışmada, vekalet teorisi ve kaynak bağımlılığı teorisi çerçevesinde, bir kurumsal yönetim mekanizması olarak yönetim kurulunun yapısal özellikleri ve yönetim kurullarının rolleri ile finansal performans arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, halka açık gıda şirketlerinde çalışan on bir üst düzey yönetici ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler NVivo 8 nitel veri analizi programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, örneklemde yer alan şirketlerin çoğunluğunun aile şirketi olduğunu, buralarda ayrıntılı denetim süreçleri sayesinde minimum düzeyde vekalet problemi yaşandığını, dolayısıyla vekalet maliyetlerinin maksimum düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, kritik kaynak olarak hammadde ve finansal kaynaklar üzerinde durulduğu, bağımlılığın daha çok yasal düzenlemeler açısından devlete karşı olduğu ve yönetim kurulu üyelerinin seçiminde en çok pay sahibi olmanın etkili olduğu görülmüştür. Yönetim kurulunun yapısal özelliklerinin finansal performans ile ilişkisi değerlendirildiğinde, halka açık gıda şirketlerinde bu özelliklerin tek başına finansal performans ile ilişkisi olabileceğini gösteren bir bulguya rastlanmamıştır. Örneklemde yer alan şirketlerin zarar ediyor olmalarında, analize konu olan on yılda (2006-2015) Dünya’da ve Türkiye’de yaşanan ekonomik ve siyasi krizlerin etkileri de göz önünde bulundurulmalıdır.