Küresel Bir Süreç Olarak Demografik Dönüşüm Mekânsal Bir Değerlendirme

Abstract

Geçtiğimiz yüzyılda doğurganlık hızlarında meydana gelen esaslı düşüşler, demografik dönüşümün küresel bir süreç olarak işlediğini anlamamıza imkân tanımaktadır. Avrupa’nın tarihsel deneyimi ışığında Demografik Dönüşüm Teorisi, dünya genelinde doğurganlık ve ölümlükte meydana gelen değişimleri açıklamada önemli bir yardımcı durumundadır. Ölümlülükteki azalmalar doğurganlıktaki azalmalara ve demografik dönüşüme öncülük eden ilk önemi demografik değişimlerdir. Ancak gelişmekte olan ve az gelişmiş bölgelerin karakteristikleri, ölüm hızındaki öncelikli azalmalara cevaben gelişen doğurganlık hızındaki azalmalarda zamansal olarak önemli farklılıkların bulunduğunu göstermektedir. Büyük ölçüde Birleşmiş Milletler Nüfus Şubesi (United Nations Population Division) Veri Bankası’nın 2008 yılı güncellenmiş nüfus verilerine göre hazırlanan bu çalışma, doğurganlık geçişindeki bölgeleşmeleri ve demografik dönüşümün dünya genelindeki mekânsal mekanizmalarını sorgulamaktadır. Bu çalışmada kaba doğum hızları, kaba ölüm hızları ve doğal nüfus artış hızlarına göre ele alınan demografik dönüşüm, kıtalar ve ülkeler düzeyinde incelenmiştir