Çevresel psikoloji: doğası, tarihçesi, yöntemleri

Abstract

İçinde yaşadığımız, çalıştığımız, iş yaptığımız, oyun oynadığımız, vb. fiziksel çevrelerin, davranışlarımızı, deneyimlerimizi, yaşamımızı nasıl etkilediğini pek düşünmeyiz. Oysa, günlük yaşamımızı çevreleyen ve destekleyen çeşitli düzen ve tasarımlar, düşüncelerimiz, davranışlarımız ve duygularımız üzerinde önemli bir rol oynar. Dahası, kim olduğumuzu belirtmek, zevklerimizi, ilgilerimizi, tutumlarımızı göstermek' için çoğu kez fiziksel çevreyi kullanırız. Bir kişinin odasındaki resimler, süsler, eşyalar ve bu eşyaların mekân içerisindeki düzeni, o kişinin kişiliğinin bir ifadesidir (Holahan, 1987). Anlaşıkyor ki, fiziksel ortamlarla insan davramşları ve deneyimleri arasında karşdıklı bir ilişki vardır. İşte çevresel psikolojinin konusu insan davranışı ile bu davranışın içerisinde oluştuğu fizik çevre parçacıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir (Heimsta ve McFajling, 1974). Ya da, Canteı- ve Craik’in (1981) daha kapsandı tanımı ile çevresel psikoloji, “ sosyo-fiziksel çevrenin öğeleri ile insan deneyim ye davranışları arasındaki akşverişi ve karşdıklı ilişkiyi inceleyen alt dalıdır psikolojinin” (s. 2).