Gıda Kayıp ve İsrafının Azaltılmasında Gıda Bankacılığı

Abstract

Gıda tedarik zincirinin çeşitli aşamalarında meydana gelen kayıplar sebebiyle, dünyada üretilen gıdaların üçte birlik kısmı yok olmaktadır. Bu durumun neticesinde, insanlar açlık ve yetersiz beslenme ile birlikte küresel olarak çözülmesi gereken gıda kaybı ve israf sorunlarına odaklanmıştır. Kaybolan veya israf edilen gıdanın üretimi için kullanılan su, enerji, toprak, emek ve sermaye girdilerinin miktarı düşünüldüğünde, durumun önemi daha açık hale gelmektedir. Buna ek olarak gelecekte insan nüfusunun artması gıdaya olan talebi de artıracaktır. Bu nedenle, tarımsal üretimin artırılması, insanlar için gerekli olan gıdanın karşılanması için bir çözüm yolu olarak görülmektedir. Fakat gıdaların üretiminde kullanılan kaynakların sınırlı olması; daha fazla üretmekten çok üretilen gıdanın korunmasına yönelik önleyici tedbirlerin alınmasına neden olmaktadır. Bu kapsamdaki çözüm yollarından bir tanesi olan gıda bankaları; işletmelerin stoklarında bulunup, çeşitli sebeplerden dolayı değerini kaybeden ve bu nedenle atılma ihtimali bulunan insan tüketimine uygun gıdaları, ihtiyacı olan insanlara ulaştırmada görev alan organizasyonlar olarak tanımlanmaktadır. Gıda bankaları bu sistem aracılığıyla hem açlık hem yoksulluk hem de israfın önlenmesine katkıda bulunmakta ve gıdaya herkesin adaletli biçimde ulaşmasını kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Gıda bankaları sadece yoksul tüketicilere fayda sağlamamakta, ayrıca bağış yapan şirketlere de vergi avantajı yaratmaktadır. Bu nedenle, bu makalede gıda kayıp ve israfların nedenleri, kayıpların meydana geldiği gıda grupları, meydana gelen ekonomik kayıplar, gıda bankacılığının kapsamı, sağladığı avantajlar, uygulamada görülen zorluklar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri hakkında bilgi verilmektedir.