ONTOLOGICAL REALISM AND THE SOCIAL CONSTRUCTION OF REALITY

Abstract

Հոդվածում ներկայացված են 2012 թ. սեպտեմբերի 25-27-ը ԵՊՀ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում տեղի ունեցած միջազգային գիտաժողովում հեղինակի կարդացած «Իրականության սոցիալական կառուցակցումը» խորագրով զեկուցման հիմնադրույթները: Շարադրելով իրականության մասին սոցիալական պատկերացումների ձևավորման գոյաբանական հիմքերի իր ըմբռնումը` հեղինակը քննարկում է նաև այս բնագավառում մի շարք տեսաբանների հայացքները: Համաձայն հեղինակի` անձի կողմից իրականության ընկալման և աշխարհայացքի ձևավորման գործընթացն իրականացվում է ինչպես սոցիալական կենսափորձի ընթացքում, սոցիալական կյանքի օրենքների և օրինաչափությունների ձևավորման (իրականության սոցիալական կառուցակցում), այնպես էլ այդ օրինաչափությունների յուրովի յուրացման միջոցով (իրականության սոցիալական վերակառուցակցում): Այդ իմաստով օբյեկտիվ իրականության սոցիալական ճանաչման գործընթացը սերնդեսերունդ դառնում է ավելի միջնորդավորված և հենվում է նախորդ սերունդների սոցիալական փորձի, այն է` արդեն իսկ սուբյեկտիվության տարրեր պարունակող, սուբյեկտիվորեն կառուցակցված գիտելիքների և պատկերացումների վրա: Տվյալ գործընթացում կարևորագույն գործառույթներ են իրականացնում սոցիալական հաղորդակցումն ու փոխգործողությունը:Հոդվածում ներկայացված են 2012 թ. սեպտեմբերի 25-27-ը ԵՊՀ սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում տեղի ունեցած միջազգային գիտաժողովում հեղինակի կարդացած «Իրականության սոցիալական կառուցակցումը» խորագրով զեկուցման հիմնադրույթները: Շարադրելով իրականության մասին սոցիալական պատկերացումների ձևավորման գոյաբանական հիմքերի իր ըմբռնումը` հեղինակը քննարկում է նաև այս բնագավառում մի շարք տեսաբանների հայացքները: Համաձայն հեղինակի` անձի կողմից իրականության ընկալման և աշխարհայացքի ձևավորման գործընթացն իրականացվում է ինչպես սոցիալական կենսափորձի ընթացքում, սոցիալական կյանքի օրենքների և օրինաչափությունների ձևավորման (իրականության սոցիալական կառուցակցում), այնպես էլ այդ օրինաչափությունների յուրովի յուրացման միջոցով (իրականության սոցիալական վերակառուցակցում): Այդ իմաստով օբյեկտիվ իրականության սոցիալական ճանաչման գործընթացը սերնդեսերունդ դառնում է ավելի միջնորդավորված և հենվում է նախորդ սերունդների սոցիալական փորձի, այն է` արդեն իսկ սուբյեկտիվության տարրեր պարունակող, սուբյեկտիվորեն կառուցակցված գիտելիքների և պատկերացումների վրա: Տվյալ գործընթացում կարևորագույն գործառույթներ են իրականացնում սոցիալական հաղորդակցումն ու փոխգործողությունը:Cтатья представляет собой ключевую лекцию классика социологии Томаса Лукмана на открытии международной конференции  “Социальное конструирование реальности“, состоявшейся 25–27 сентября 2012 г. на факультете социологии ЕГУ. В лекции изложены взгляды Т. Лукмана на онтологические основы возникновения и накопления социального опыта в качестве системы представлений, развиваемых в социальных практиках; в частности, рассматриваются воззрения по данному вопросу ряда теоретиков. Лукман различает социальное конструирование и социальное реконструирование реальности как первичный и вторичный опыт накопления знаний и представлений о ней, в определённой степени субъективных. Социальное реконструирование реальности происходит и впоследствии, когда человек приобретает знания и представления, основанные на объективно-субъективных знаниях и представлениях предыдущих поколений. Этот процесс отмечен ещё большей степенью субъективности. Важнейшую роль в социальном конструировании реальности играют социальная коммуникация и интеракция.