SEKTÖR-ÜLKE AÇISINDAN İHRACAT ÇEŞİTLENDİRMESİ VE İHRACATI ETKİLEYEN FAKTÖRLER: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin sektörel ihracatının ülke bazında çeşitlendirmesi ve sektörel ihracatını etkileyen temel faktörlerin tespit edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye’nin sektörel ihracatının ülke bazında çeşitlendirmesinde Entropi Endeksi, sektörel ihracatını etkileyen temel faktörlerin belirlenmesinde Poisson Pseudo Maksimum Olabilirlik (PPML) yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada 2010-2019 dönemine ait SITC Rev4 haneli düzey 1'de sınıflandırılan 10 sektörü kapsayan toplam ihracat verileri, Türkiye ve ithalatçı ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH), ithalatçı ülkelerin Türkiye'den uzaklıkları, Türkiye'nin reel döviz kuru endeksi yıllık panel verileri kullanılmıştır. Yapılan çeşitlendirme analizine göre son yıllarda ihracat yapılan 10 sektörün 8’inde ülke çeşitlendirmesi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ortalama ihracat menzili arttıkça, ortalama ihracat çeşitlilik endeksinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. PPML analizi sonucunda ise Türkiye’nin sektörel ihracatının, ihracat partneri olan ülkenin GSYİH ile ülkeler arası uzaklığa duyarlı olduğu, reel döviz kur endeksi ile Türkiye’nin GSYİH’nin etkisinin sektörel bazda değiştiği sonucuna ulaşılmıştırThe aim of this study is to ascertain diversification Turkey's sectoral exports' on a country basis and the main factors affecting the sectoral exports. In accordance with this purpose, it was used the Entropy Index for the diversification of Turkey's sectoral exports' on a country basis, the Poisson Pseudo Maximum Likelihood (PPML) method for determine the main factors affecting sectoral exports. Total export data of covers the 2010-2019 period in 10 sector classified in SITC Rev4 Digit 1 and the GDP of Turkey and importer countries, the distance of importing countries from Turkey, Turkey's real exchange rate index annual panel data were used in the study. According to the diversification analysis, it was determined that there has been country diversification in 8 out of 10 sectors exported in recent years. It was also concluded that as the average export range increases, the average export diversity index also increases. As a result of PPML analysis, Turkey's sectoral exports are sensitive export partner's GDP and to the distance between countries, and that the effect of the real exchange rate index and Turkey's GDP varies on a sectoral basis.