TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILIĞINDA ADR’YE GÖRE RİSKLERİN ANALİZ EDİLMESİ

Abstract

The transport of dangerous substances is an important issue that needs to be emphasized and requires expertise in terms of the safety of human life. In order to minimize the risks that may arise during the logistics of hazardous materials and to prevent damages and hazards, regulations have been introduced that enable them to be realized in a standardized and systematic whole world. Among these arrangements, the European Agreement concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road (ADR) is the convention that sets out the rules required in the road transport process. The aim of this study is to analyze the factors obtained by carrying out a scale study for the logistics companies carrying out dangerous goods transportation with ADR point of view. First, a comprehensive list of potential risk factors that may occur during transport of dangerous goods from the literature has been established. Thirty-five risk factors were evaluated by 188 persons specialized in hazardous goods transport. The 22 main risks obtained by the exploratory factor analysis are classified under five main factors. These titles; human factor, company factor, material and packaging, vehicle status, environment and traffic factor.Tehlikeli madde taşımacılığı, insan yaşamının güvenliği açısından üzerine düşülmesi gereken ve beraberinde alanında uzmanlığı gerektiren önemli bir konudur. Tehlikeli madde lojistiği sırasında meydana gelebilecek riskleri minimize etmek, tehlikeleri ve zararları önlemek amacıyla, dünya genelinde standardize edilmiş ve sistematik hale getirilmiş bir bütün olarak gerçekleştirilmesine olanak tanıyan düzenlemeler sunulmuştur. Bu düzenlemeler içinde, karayolu taşımacılığı sürecinde gereken kuralları ortaya koyan düzenleme ADR konvansiyonudur. Bu çalışmanın amacı, tehlikeli madde taşımacılığı yapan lojistik firmalar için bir ölçek çalışması yapılarak elde edilen faktörlerin ADR bakış açısı ile analiz etmektir. İlk olarak, literatürden tehlikeli madde taşımacılığı sırasında meydana gelebilecek potansiyel risk faktörlerinin kapsamlı bir listesini oluşturulmuştur. Tespit edilen otuz beş risk faktörü, tehlikeli madde taşımacılığı konusunda uzmanlaşmış 188 kişi tarafından değerlendirilmiştir.  Açıklayıcı faktör analizi sonucu elde edilen 22 temel risk, beş ana faktör altında sınıflandırılmıştır. Bu başlıklar; insan faktörü, şirket faktörü, malzeme ve ambalajlama, aracın durumu, çevre ve trafik faktörü olarak adlandırılmıştır.