IWA best practice and performance indicators for water utilities in Serbia: Case study Pirot

Abstract

Active water loss management has become one of the primary interests of the water utilities in the world. Due to efforts of the IWA Task Force in the last decade, traditional approach of water loss expression in percentage of system input values has been proven to be misleading in may cases, and new way of performance measuring and benchmarking is proposed. This paper presents the basic principles of this methodology and results of the first step in attempt to approach Serbian water utilities performance according to new standards. Pirot water supply system is used as a case study to estimate pressure reducing impact on technical performance indictor values before introducing active leakage control.U svetu se smatra da je aktivna politika upravljanja gubicima u vodovodnim sistemima od sustinskog interesa za normalno i racionalno gazdovanje vodnim resursima. Ova politika moze doneti velike ustede, sto je dokazano u praksi i ulaganje u zahvatanje novih kolicina vode se moze smatrati opravdanim samo ako su uvedene mere aktivne kontrole gubitaka vode iz sistema. Obzirom da se gubici ne mogu u potpunosti eliminisati, treba odrediti njihov minimalan, tj. neizbezan nivo. Zahvaljujuci aktivnostima radne grupe medjunarodnog udruzenja za vodu IWA u poslednjoj deceniji, predlozena je nova metodologija odredjivanja sveobuhvatnih pokazatelja uspesnosti rada vodovodnih sistema, kako bi svaki system mogao da proveri svoju efikasnost, a pored toga mogao i da uporedi svoje tehnicke karakteristike sa drugim sistemima u okruzenju i u svetu. U Srbiji su ucinjeni prvi koraci ka uvodjenju IWA metodologije. Metodologija je pokazala primenljivost i na srpske sisteme vodosnabdevanja. Pokazale su se i odredjene manjkavosti u smislu verodostojnosti podataka koji su prikupljeni od vodovodnih sistema, zbog ogranicene tacnosti i nacina prikupljanja, pa je potrebno uloziti nove napore ka poboljsanju stanja vodovoda u Srbiji. Na Primeru vodovodnog sistema u Pirotu je detaljnije prikazan postupak proracuna tehnickih pokazatelja uspesnosti i na numerickom modelu simuliran rad sistema sa ugradjenim ventilima za kontinualno smanjenje pritiska na fiksnu vrednost. Dokazano je da se mogu ostvariti znacajne ustede, ali da one mogu biti i znatno vece ukoliko se uvede modulacija pritiska tokom dana, jer se ocigledno najveci gubici stvaraju tokom nocnih sati. Nakon terenskih merenja i daljih hidraulickih analiza, treba definisati optimalne mere i saciniti dinamicki plan realizacije programa aktivnog upravljanja gubicima u sistemu.