The outlook, behavior and eating habits occurring in the course of orthorexia nervosa

Abstract

Nie występuje Praca wpłynęła do Redakcji: 23.05.2016 r. Po recenzji: 2.08.2016 r. Zaakceptowano do druku: 25.10.2016 r. Streszczenie Wprowadzenie. Nazwa orthorexia nervosa pochodzi z języka greckiego od słów ortho-prawidłowy, właściwy oraz orexis-apetyt, pragnienie. Pojęcie to zostało wprowadzone w 1997 r. przez amerykańskie-go lekarza Stevena Bratmana, który zdefiniował ortoreksję jako patologiczną obsesję na punkcie spożywa-nia zdrowej żywności. Cel pracy. Ocena postaw względem żywności i zdrowia, a także zachowań żywieniowych w zakresie róż-norodności spożywanych artykułów spożywczych oraz stosowania ograniczeń w spożywaniu jedzenia wśród osób, u których rozpoznano orthorexia nervosa. Materiał i metody. W badaniu wzięło udział 155 osób, w tym 136 kobiet (87,74%) i 19 mężczyzn (12,26%). W pracy wykorzystano standaryzowane narzędzia badawcze: kwestionariusz ORTO-15, Test Po-staw wobec Jedzenia (EAT-26), Kwestionariusz do badania poglądów i zwyczajów żywieniowych (Kom-PAN), Skalę Postaw Względem Zdrowia i Smaku (HTAS) oraz Skalę Troski o Zdrowie (HCS). Wyniki. Ryzyko wystąpienia ortoreksji stwierdzono u 85,16% ankietowanych. W przypadku polskiej wersji kwestionariusza ORTO-15 ortoreksję rozpoznano u 78,06% badanych. Dieta stosowana przez respondentów charakteryzuje się małym (53,72%) lub umiarkowanym (46,28%) natężeniem cech prozdrowotnych i jed-nocześnie małym (99,17%) natężeniem cech niekorzystnie wpływających na zdrowie. Osoby przejawiające skłonności ortorektyczne charakteryzują się dobrym (50,41%) lub dostatecznym (45,45%) poziomem wie-dzy na temat żywności i żywienia. Wnioski. Duże rozbieżności w rozpowszechnieniu ortoreksji prowadzą do podawania w wątpliwość traf-ność narzędzia ORTO-15 lub sposób analizy wyników. Przeprowadzone badanie nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy w badanej grupie występuje ryzyko zagrożenia ortoreksją w tak dużym stopniu, jak wska-zuje na to kwestionariusz ORTO-15. Zachowania i zwyczaje żywieniowe oraz poglądy na temat żywno-ści i żywienia zaobserwowane w badanej grupie zdają się mieścić w "normalnym" zakresie i nie mogą być utożsamiane z ortoreksją.