SURİYELİ MÜLTECİLERİN YOĞUN OLARAK YAŞADIĞI İLLERDE TÜRKÇE ÖĞRENME SÜREÇLERİ ÜZERİNE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Abstract

Türkçe günümüzde Türkiye’de ve dünyanın farklı yerlerinde, farklı özelliklere sahip hedef kitleler tarafından öğrenilmektedir. Bu kapsamda Suriyeliler de ülkelerinde başlayan iç savaştan kaçarak Türkiye’ye sığınmışlar ve Türkçe öğrenen hedef kitlelerden biri olmuşlardır. Türkiye’ye sığınan Suriyeli mültecilerin en yoğun olduğu iller ise sırası ile Kilis, Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa ve Mersindir. Bu bağlamda çalışmanın amacı hem standart Türkçeden uzak yerel ağız özelliklerinin baskın olarak kullanıldığı hem de Suriyeli mültecilerin yoğun olarak yaşadığı illerde Türkçe öğrenen mültecilerin öğrenim süreçlerinde ve onlara Türkçe öğretiminde karşılaşılan durumları öğretmenlerin görüşleri çerçevesinde tespit ederek çözüm önerileri sunmaktır. Bu nedenle nitel bir araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim ile desenlenmiş çalışmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yapılarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen verilerden hareketle sınıftaki bütün öğrencilerin Arapça bilmelerinin onlara Türkçe öğretimi sürecinde hem olumlu ve olumsuz yönlerinin olduğu, öğrencilerin yaşadıkları illerde halkın Arapça bilmesinin ve Suriyelilerin o bölgede yoğun olmalarının öğrencilerin derslerde öğrendiklerini dışarıda pratiğe dönüştürebilecek imkânların az olmasına neden olduğu, bu durumun da öğrencilerin Türkçe öğrenme sürecini olumsuz anlamda etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca öğrencilerin yaşadıkları ile ait ağız özelliklerini Türkçe konuşmalarında yansıttıkları ve bunun da öğrencilerin Türkçe telaffuzlarına olumsuz etkisinin olduğu tespit edilmiştir.