Covid-19 un, BIST Ulaştırma Endeksinde Faaliyet Gösteren Havayolu İşletmelerinin Finansal Performansı Üzerindeki Etkilerinin, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri İle Analizi

Abstract

Bu çalışmada, COVID-19 salgınının Türkiye’de faaliyet gösteren ve BİST Ulaştırma Endeksinde (XULAS) yer alan havayolu şirketlerinin finansal performansları üzerindeki etkileri, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) Teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bu amaçla XULAS endeksinde yer alan havayolu işletmelerinin 2019-2020 yıllarına ait finansal verileri, ÇKKV tekniklerinden TOPSIS ve MABAC yöntemleri ile birlikte analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre COVID 19 salgınının havayolu taşımacılığı finansal performansı üzerindeki olumsuz etkisi ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları literatürde yer alan çalışmaları destekler nitelikte olup; araştırma sonuçlarına dayanak oluşturmak amaçlı Devlet Hava Meydanları İşletmeleri Genel Müdürlüğü (DHMİ) 2019-2020 yılı finansal verileri de, ÇKKV yöntemleri ile analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda havayolu işletmelerinin analiz bulgularını destekler nitelikte, DHMİ’nin de finansal performansının COVID-19 salgınından olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir.The current study aimed to investigate the effects of the COVID-19 pandemic on financial performance of the airlines operating in Turkey and trading in BIST Transportation Index with the use of Multiple-Criteria-Decision-Making (MCDM) methods. To suit the purpose of the study, the financial data of the airlines in the XULAS index during 2019-2020 were analyzed using the Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) and the Multi- Attributive Border Approximation area Comparison (MABAC), which are MCDM methods. The results revealed that COVID-19 pandemic had severe negative effects on the financial performance of the air transportation, which further supports the findings of the existing literature. To extend the findings of the current study, the financial data of the General Directorate of State Airports Operations (GDSAO) during 2019-2020 were analyzed with the MCDM methods. The results were in line with the findings for the airlines which suggested that the financial performance of the GDSAO was affected as negatively as the airlines by the COVID-19.