Status socjoekonomiczny i jego związek z przewlekłymi chorobami układu oddechowego

Abstract

Status socjoekonomiczny (SES—socioeconomic status) jest definiowany jako pozycja społeczna i ekonomiczna i stanowi miarę sytuacji czy też pozycji danej osoby lub też rodziny w grupie społecznej. To wypadkowa kilku pomiarów, uwzględniająca dochody, wykształcenie, zawód, miejsce zamieszkania. W badaniach wykazano, że niższy SES był w przypadku wielu chorób związany z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej. Pojawiają się dane dotyczące chorób układu oddechowego, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), astma oskrzelowa, mukowiscydoza, nadciśnienie płucne i inne przewlekłe schorzenia układu oddechowego, które nawiązują do podobnych obserwacji dotyczących innych chorób przewlekłych. W populacji pacjentów z POChP SES pozostaje w odwrotnej zależności z częstością jej występowania, śmiertelnością, wykorzystaniem środków na opiekę zdrowotną oraz zależnym od zdrowia współczynnikiem jakości życia (health related quality of life). W grupie pacjentów z astmą i mukowiscydozą obserwowano większe nasilenie choroby i częstość hospitalizacji przy niższym SES. Podobne obserwacje udokumentowano w przypadku sarkoidozy, nadciśnienia płucnego i obturacyjnego bezdechu sennego. Nadal dostępne są jedynie nieliczne dane dotyczące rozstrzeni oskrzeli (innych niż związanych z mukowiscydozą) oraz śródmiąższowych chorób płuc. Status socjoekonomiczny dla danej populacji można obliczyć na podstawie różnych mierników, takich jak wykształcenie, zatrudnienie, stan cywilny, ale żaden wskaźnik nie oddaje SES lepiej niż wysokość dochodów. Obecne wytyczne i algorytmy postępowania nie uwzględniają wpływu SES na przebieg choroby. Mimo dostępności znacznej liczby danych, konieczne jest tworzenie wystandaryzowanej metody uwzględniającej SES w ocenie rokowania i sposobu postępowania w przewlekłych chorobach płuc.