Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Kağıt Fabrikası Kuruluş Yeri Seçimi

Abstract

Küreselleşen dünya ve artan rekabet şartları göz önünde bulundurulduğunda, işletmelerin başarıları açısından kuruluş yerinin belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Türkiye’de ekonomik potansiyeli olan kağıt endüstrisinde kuruluş yeri tespit edilmesi sektör yatırımları açısından önem arz etmektedir. Sektörde özellikle son yıllarda tersine lojistiğin en önemli uygulama alanlarından olan atık kâğıtların geri dönüşümü ile büyük oranda hammadde kaynağı sağlamaktadır. Bu çalışmada, kağıt fabrikası kuruluş yeri tespiti için beş aday şehir arasından en uygun yerin belirlenmesine yönelik bir karar destek modeli önerilmiştir. Bu maksatla, kuruluş yeri alternatiflerinin çeşitli olması ve kriterlerinin karmaşık olması nedeniyle sıkça kullanılan matematiksel ve mantıksal model temelli çok ölçütlü karar verme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada kuruluş yeri değerlendirme kriterleri olarak; pazar, işgücü, hammadde, ulaşım, teşvikler, atıklar, enerji ve arazi olarak belirlenmiştir. Uygulamada AHP, TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ile çözümler yapılmış ve sonuçlar karşılaştırılmış etkin karar verilmiştir. Bu uygulamanın diğer endüstrilerde yapılacak kuruluş yeri seçim problemleri için bir öngörü oluşturacağı düşünülmektedir. When taking into consideration of the globalizing world and the increasingly competitive conditions, determination of the location of the establishment has critical importance for success of businesses. In the paper industry which has economic potential in Turkey, determination of the location of establishment is important for sector investments. Recycling of waste papers which is one of the most important application areas of reverse logistics especially in recent years can provide a large part of raw material source. In this study, a decision support model was proposed to determine the most optimal location among five candidate cities for paper factory location. For this purpose, mathematical and logical model-based multi-criteria decision making methods, which are commonly used because of the variety of site location alternatives and the complexity of their criteria, were used. Market, labor, raw material, transportation, incentives, wastes, energy and land were determined as the consideration criteria for establishment location in the study.  In the application, solutions were performed with AHP, TOPSIS and PROMETHEE methods and effective decisions were made by comparison of the results. It is believed that this application will provide an insight into the location selection problems to be made in other industries.