KRİPTO PARA BİTCOİN ve DÖVİZ KURLARI İLİŞKİSİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ve NEDENSELLİK ANALİZİ

Abstract

Sanal ve kripto para niteliğinde olan Bitcoin, dijital formata sahip, teknik olarak blok zinciri olarak ifade edilen işlemleri kapsayan ve merkezi para sistemine dahil olmayan bir para birimidir. Çalışmada, kripto para Bitcoin ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. ABD Doları bazında Bitcoin kuru ile Euro, Japon Yeni, İngiliz Sterlini, Avustralya Doları, Kanada Doları, İsviçre Frankı, Yuan Renminbisi ve İsveç Kronu döviz kurları arasındaki ilişki, 3.02.2012-04.10.2017 dönemindeki günlük kur değerleri esas alınarak, yapısal kırılmalı Gregory ve Hansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik analizleri ile incelenmiştir. Analiz sonucunda, BTC/USD döviz kurunda yapısal kırılmaların, 2013 yılı Nisan ve Aralık aylarında gerçekleştiği belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada, döviz kurlarına ilişkin zaman serileri arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edilirken, CNY/USD döviz kuru ile BTC/USD döviz kuru arasında tek yönlü pozitif nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.