The geographical structure of capitalism at the origin of cultural protest against globalization as expressed in contemporary politics of identity

Abstract

In a large number of countries, fundamental shifts are taking place in the balance of power between political parties or movements. In nearly all cases, the nature of political discourse underlying national politics has changed radically, the politics of identity having now become prominent. We argue that the failure of capitalism to bring about universal prosperity is at the origin of the rise of this type of politics. It fails to secure decent living conditions for unskilled workers in the core states of Western Europe, and it fails to secure opportunities for social mobility for the equivalent of the European middle-class in the (semi)peripheral states. An analysis of three cases of politics of identity that have the connotation of civilization – Islamism, Hindu nationalism and extreme right-wing nationalism in Europe – corroborates this view. These three cases of politics of identity appear to be related to a crisis of legitimacy. However, this does not imply that Islamism and Hindu nationalism are the non-Western equivalents of extreme right-wing nationalism in Europe. The former are phenomena of the periphery, the latter is a phenomenon of the core.In een groot aantal landen treden er in het machtsevenwicht tussen politieke partijen of bewegingen fundamentele verschuivingen op. In vrijwel alle gevallen is de aard van het politieke discours achter de nationale politiek radicaal veranderd. De identiteitspolitiek trad op de voorgrond. Aan de basis hiervan ligt naar onze mening het onvermogen van het kapitalisme zijn belofte van universele welvaart waar te maken. Het kapitalisme slaagt er niet in voor de laaggeschoolden in West-Europa volwaardige bestaansvoorwaarden te creëren. Het slaagt er ook niet in de tegenhanger van de Europese middenklasse in de (semi)perifere landen voldoende kansen op sociale mobiliteit te verschaffen. Een analyse van drie gevallen van identiteitspolitiek met de connotatie van beschaving, Islamisme, Hindoe-nationalisme en extreem-rechts nationalisme in Europa, bevestigt deze zienswijze. Bij alle drie is er een legitimiteitscrisis in het spel. Dit betekent evenwel niet dat Islamisme en Hindoe-nationalisme de niet-Westerse tegenhangers zijn van extreem-rechts nationalisme in Europa. Dit laatste is een verschijnsel van de kern, de eersten zijn verschijnselen van de periferie.