Organ Nakli Konusunda İstidlal Edilen Hadisler ve Değerlendirilmesi

Abstract

İslam dini, insanların hem dünya hem de ahiret saadetini sağlamayı hedefleyen bir dindir. İnsanın dünya saadeti için, beden ve ruh sağlığını korumaya yönelik bazı emirler vermiştir. Bedenini ayakta tutacak yeterli gıdayı almasını, hastalandığında iyileşmek için gerekli çabayı göstermesini emretmiştir. Akıl ve beden sağlığını korumak için içki ve uyuşturucu maddeleri kullanmasını, kendini yaralama veya intihar etme gibi sağlığına ve canına zarar verebilecek girişimleri haram kılmıştır. Ruh sağlığını korumak için iman etmesini, imanını muhafaza edebilmek için ibadetlerini düzenli yapmasını emretmiş; toplumda huzur içinde yaşayabilmesi için tevazu, yardımseverlik, selamlaşmak, hasta ziyareti, sıla-i rahim gibi çok önemli prensipler vaz‘ etmiştir. Beden sağlığı açısından, organların fonksiyonlarını yitirmesi, insanı ölüme sürükleyecek seviyede iflas etmesi gibi hayatı zorlaştıran veya ölüme sebep olan durumlarda, Tıp biliminin imkanları dahilinde insana organ nakli yapılmaya başlanmıştır. Organ yetmezliği gibi sebeplerle yaşamda zorluk yaşayan veya hayati tehlikeyle karşı karşıya olan insanlara organ bağışı yapmak, bazı İslam alimlerine göre dünyada insan canını kurtarmaya ahirette sevaba nail olmaya vesiledir. Tıp bilimini doğrudan ilgilendiren bu meselenin dini yönü ortaya konulurken hadislerden de yararlanılmaktadır. Biz bu çalışmada, organ nakliyle alakalı ilmî çalışmalarda istidlâl edilen hadisleri incelemeye ve değerlendirmeye çalışacağız. Bu çalışma bir yönüyle fıkhu’l-hadîs yani hadisleri anlama, şer‘î küllî kaidelerle hadislerden hüküm istinbât etmenin pratiğinin incelenmesidir.Islam is a religion aiming to provide felicity of both life and afterlife for the people. It has given some orders to the people on protecting their physical and mental health to have felicity in this life. It has ordered them to have enough food to keep their body healthy; to make the required effort in order to get recovered. Additionally, it has forbidden drinking alcohol and using drugs so as to protect their mind and body health, and the actions like committing suicide that may damage their health and life. It has commanded them to believe so that they can protect their mental health and pray orderly to conserve their beliefs. It has preached very important principles such as humility, benevolence, greetings, seeing the sick, and visiting the relatives so that they can live in peace in society. In terms of body health, organ transplantation has started to be performed within the possibilities of Medical Science in such cases that make life difficult or cause death as loss of functions of organs or the organ failure at a level that will lead to death. According to some Islamic scholars, donating organs to people who have difficulties in life or who are in danger of death due to the reasons like organ failure, is a means of saving human life in this world and attaining merit in the life after death. While the religious aspect of this issue which directly interests the Medical Science is discussed the hadiths are consulted as well. We, in this study, will try to examine and evaluate the deduced hadiths in the scientific studies on organ donation. In one aspect, this study is an examination of the practice of fiqh al-hadith, that is, understanding the hadiths, and revealing the judgments from the hadiths with the shar'i universal rules.