ANITKABİR’DEKİ RENKLİ TAŞ SÜSLEMELER -İkonografik Bir Yaklaşım-

Abstract

Türk mimarisinin Cumhuriyet Dönemi eserleri arasında Anıtkabir’in çok önemli bir yeri olduğu muhakkaktır. İkinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın özelliklerini taşıyan bu yapı daha çok mimar kökenli araştırmacıların makaleleri ve kitaplarındaki bilgilerle tanımlanırken, Selçuklu ve Osmanlı Dönemi Türk eserlerine daha fazla ilgi gösteren sanat tarihçileri tarafından belki de değerlendirme sürecinin erken olabileceği endişesi ile ele alınmamıştır. Bu çalışmada yapı hakkında bilinenler özetlenerek, Anıtkabir’de kullanılan renkli taş süslemeler ve anlamları üzerinde durulmuştur. Renkli taş süslemeler Anadolu Türk mimarisinde Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinin farklı türdeki yapılarında yer almış, Cumhuriyet Dönemi’nde İkinci Ulusal Mimarlık Akımı’na ait yapılarda varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Bu akımın önemli eseri olan Anıtkabir’in özellikle Şeref Salonu, Tören Alanı ve Atatürk’ün Mezar Odası’nda yer alan renkli taş süslemeler Türk sanatının Orta Asya kaynaklı motiflerini yaşatmaktadır. Bu motifler süslemenin yanı sıra taşıdıkları anlamları ile de Türk mitolojisinden izlere sahiptir.