Spor ve Egzersiz Psikolojisinde Kariyer Basamakları, Güçlükler ve Tehlikeler: Birleşik Krallık’tan Model Uygulamalar

Abstract

Son yıllarda spora olan ilginin artması ile birlikte, sportif performansın açıklanması ve geliştirilmesinde önemli bir etken olan spor ve egzersiz bilimlerindeki gelişim ve ilerlemenin de bu ilgiyi arttırdığı düşünülmektedir. Alanyazında belirtildiği gibi, spor ve egzersiz bilimlerinin en önemli alanlarından biri spor ve egzersiz psikolojisidir (Loucbaum ve Gottardy, 2015). Ancak ülkemizde “bu alanın çalışanları kimlerdir?”, “Nasıl bir eğitim sürecini kapsar?”, “Hangi aşamalardan geçilmelidir?” gibi sorular ile karşılaşmaktayız. Bu derleme çalışmasının amacı; bu ve benzeri sorulara yanıtlar arayarak ülkemizdeki spor ve egzersiz psikolojisi alanının gelişmesine katkı sağlamaktır. Spor biliminin ülkemizdeki gelişimine yardımcı olmayı amaç edinen en önemli kurumların başında Türkiye Spor Bilimleri Derneği (SBD), Spor ve Egzersiz Psikolojisinin gelişimine yardımcı olmayı amaç edinen ‘’Egzersiz ve Spor Psikolojisi Derneği (ESPDER)’’ gelmektedir. SBD ve ESPDER spor ve egzersiz psikolojisi alanına ve bu alanın çalışanlarına kurumsal olarak destek vererek (örneğin; akreditasyon sistemi oluşturarak), bilimsel gelişimin ve mesleki saygınlığın artmasına yardımcı olabilir. Bunun yanı sıra, bu çalışmada − birebir olmasa da bazı önemli yönleri ile örnek olarak ülkemize özgü yeni bir sistemin oluşturulabilmesi için – gelişmiş ülkelerden Birleşik Krallık’taki spor ve egzersiz psikolojisi alanında akredistasyon sistemleri olan iki derneğin (BASES; BPS) bilimsel ve tüzel yapısı incelenmektedir.Sonuç olarak, bu çalışmalar ülkemizdeki, özellikle spor ve egzersiz psikolojisi alanında spor bilimci meslek unvanının belirlenip korunmasına, mesleki itibar ve tanınırlığın artmasına katkı sağlayacaktır.