Demir Eksikliği Anemisi Tanılı Çocuk Hastaların İncelenmesi ve Trombositoz Nedenlerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Demir eksikliği anemisi tüm dünyada halen en sık görülen beslenme ilişkili hipokrom ve mikrositer anemilerdendir. Demir eksikliği anemisi ile birlikte periferik kanda trombositoz sık görülür ve nedenleri iyi bilinmemektedir. Çalışmamızda DEA olan çocuk hastaların özelliklerini, trombositoz sıklığını ve nedenlerini araştırdık. Gereç ve Yöntemler: DEA tanısı almış ayaktan izlenen çocuk hastaların yaş, cinsiyet, kan sayımı parametreleri, serum demir ve demir bağlama kapasitsi, ferritin düzeyleri, eş zamanlı enfeksiyon varlığı incelendi ve trombositoz varlığı ve nedenleri araştırıldı. Bulgular: DEA olan toplam 267 hastanın (E/K:109/158) yaş ortalaması 7.0±6.3 yıldı. Hastaların ortalama Hb değerleri 8.9±1.8 (4.6-11.9) g/dL, MCV 65.2±8.1 (47.1-84.6) fL, ortalama trombosit sayısı 392,250±146,805 (114,000-1,239,000)/mm3, ortalama TS %5.1±2.6 (1.09-12.57), ferritin ortanca değeri 3.4 (0.1-344) ng/mL hesaplandı. Hemoglobini 7g/dL’nin altında olan 50 hastada (%18.7) derin anemi tesbit edildi. Demir eksikliği anemisi olan hastaların 112’si (%41.9) 2 yaşından küçük infant ve süt çocuklarından, 97’si (%36.3) 12 yaşında ve daha büyük adolesanlardan oluşuyordu. Anemik adolesanların 84’ü (%86.5) kız hastaydı. Yetmişbir (%26.6) hastada trombositoz saptandı. Trombositozu olan ve olmayan hasta gruplarının ortalama trombosit sayısı sırasıyla 578,197±134,779/mm3 ve 324,892±75,686/mm3 idi. Trombositoz, erkek hastalarda, enfeksiyonu olanlarda daha sıktı. Trombositozu olan anemik hastaların yaş ortalamaları, Hb, MCV ve MPV; olmayan anemik gruba göre istatistiksel olarak daha düşük, WBC, MNS ise yüksekti (p<0.05). Trombosit sayısı ile ortalama trombosit volümü arasında orta ama anlamlı negatif korelasyon saptandı (r= -0.330, p=0.000). Tartışma: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de halen DEA önemli halk sağlığı problemlerinden birisidir ve süt çocukları ile özellikle adolesan kız çocuklarında sık görülmektedir. Literatürle uyumlu olarak demir eksikliği derinleştikçe ve enfeksiyon varlığında trombositoz görülme sıklığı artmaktadır.Objective: Iron deficiency anemia is still one of the most common nutrition related hypochrome and microcytic anemias worldwide. Thrombocytosis in peripheral blood is common with IDA and its causes are not well known. In this study, we investigated the characteristics, frequency and causes of thrombocytosis in children with IDA. Material and Methods: Age, sex, blood count parameters, serum iron and iron binding capacity, ferritin levels, presence of concomitant infection were investigated and the presence and causes of thrombocytosis were seeked at outpatient clinics in children with IDA. Results: The mean age of 267 patients with IDA (M/F: 109/158) was 7.0 ± 6.3 years. Mean Hb value of the patients was 8.9 ± 1.8 (4.6-11.9) g/dL, mean MCV 65.2 ± 8.1 (47.1-84.6) fL, mean platelet count 392.250 ± 146.805 (114.000-1.239.000) / mm3, mean TS 5.1 ± 2.6 (1.09- 12.57), the median value of ferritin was 3.4 (range 0.1-344) ng/mL. Deep anemia with hemoglobin below 7g/dL was detected in 50 patients (18.7%).Of the patients with iron deficiency anemia, 112 (41.9%) were infants younger than 2 years of age, and 97 (36.3%) were adolescents aged 12 years and older. Out of the anemic adolescents, 84 (86.5%) were female. Thrombocytosis was detected in 71 (26.6%) patients. Mean platelet counts of patients with and without thrombocytosis were 578.197 ± 134.779/mm3 and 324.892 ± 75.686/mm3, respectively. Thrombocytosis was more common in male patients and in patients with infection. In patients with thrombocytosis the mean age, Hb, MCV and MPV were statistically lower, and WBC and ANC were higher than in anemic group without thrombocytosis (p<0.05). There was a moderate but significant negative correlation between platelet count and mean platelet volume (r= -0.330, p=<0.001). Conclusion: IDA is still one of the most important public health problems in our country as it is in the world and it is frequently seen in infants and particularly in the adolescent girls. Our results are consistent with the literature, the incidence of thrombocytosis increases as iron deficiency deepens and when infection is present.