Perancangan Bestari dalam "Hikayat Khoja Maimun": Aplikasi Prinsip Perancangan dalam Pendekatan Pengurusan

Abstract

Makalah ini bertujuan menganalisis strategi penyelesaian masalah yang berhubung dengan isu moral dalam prosa tradisional “Hikayat Khoja Maimun” daripada dimensi prinsip perancangan dalam pendekatan pengurusan yang merupakan salah satu pendekatan dalam dunia kritikan sastera tanah air. Kaedah yang diaplikasikan dalam kajian ini ialah kaedah kualitatif dengan memberikan fokus terhadap analisis teks. Analisis ini mengaplikasikan aspek perancangan dalam model prinsip perancangan berlandaskan empat peristiwa yang telah diklasifikasikan dalam “Hikayat Khoja Maimun”. Dapatan analisis menunjukkan pembentukan strategi penyelesaian masalah yang bervariasi oleh watak Bayan bagi mengatasi masalah atau isu moral berhubung dengan pelanggaran moral dan etika oleh watak Bibi Zainab. Berdasarkan analisis, strategi yang digunakan ialah pujian dan sokongan, teknik analogi peribadi, bercerita atau berhikayat, pertanyaan, membuat kritikan dan sokongan, menarik perhatian dan memberikan nasihat. Pembentukan strategi penyelesaian masalah yang bervariasi ini memperlihatkan bahawa perancangan bestari dan sistematik amat signifikan, dan dapat mengungkapkan kebijaksanaan daya intelektual dan ketajaman pengamatan pemikiran dalam sastera rakyat. Kata kunci: strategi penyelesaian masalah, “Hikayat Khoja Maimun”, model prinsip perancangan, perancangan bestari, bervariasi, analogi, berhikayat Abstract This paper aims to analyze the problem solving strategies in relation to moral issues in the traditional prose of Hikayat Khoja Maimun according to the planning principles that are part of the‘management approach’; one of the methods of analysis in the world of literary criticism in our country. The method of research is qualitative, with focus on text analysis. Applying aspects of the aforementioned planning principles, four events are analyzed that have been taken from the Hikayat Khoja Maimun. The results of the analysis showed that the problem-solving strategies usedby Bayan’s character to overcome problems or moral issues with regards to the character of Zainab Bibi’s violation vary in terms of morality and ethic. The strategy formed is based on the use of praise and support, personal analogy technique, storytelling or saga, questions, criticism and support, attracting attention and providing advice. The variation of formation in problem-solving strategies shows that systematic and smart planning is very significant in the analysis of data besides revealing the wisdom of intellectual power and insightful thinking in folk literature. Keywords: problem solving strategies, “Hikayat Khoja Maimun” , model of planning principles, smart planning, variation, analogy