Avrupa Birliği Bölgesel Politikalarında Mali Araçların Rolü: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme

Abstract

İkinci Dünya Savaşı sonrası Roma Antlaşmasıyla temelleri atılan Avrupa Topluluğu, kurulduğundan itibaren bölgesel gelişmişlik farklılıklarıyla karşı karşıya kalmış ve bu sorunun ortadan kaldırılması için ortak önlemler ve politikalar geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu önlemler içerisinde en dikkat çekici olan üye devletlere sağlanan yapısal fonlar ve aday ülkelere yönelik geliştirilen katılım öncesi araçlar olmuştur. 1980’li yıllarla birlikte yaşanan genişleme hareketleriyle Topluluk içerisindeki bölgesel dengesizlikleri artarken söz konusu mali araçlarda reformların yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Avrupa Birliği’ni (AB) kuran Maastricht Antlaşması ile tüm mali araçlar yapısal fon çatısı altında toplanmıştır. 1999 yılında Helsinki Zirvesi’nde Türkiye’ye aday ülke sıfatının verilmesiyle Türkiye’deki bölgesel kalkınma politikaları AB desteği ile yürütülmeye başlanmıştır. Öte yandan Türkiye’nin AB’den bölgesel politika bağlamında aldığı mali yardım tutarının ekonomisinin büyüklüğü dikkate alındığında sınırlı olduğu görülürken, bu durumun AB bölgesel politikalarına uyumun sınırlı düzeyde kalmasına yol açabilecektir.