Haber Söyleminde ‘Öteki’yi Aramak: Suriyeli Mülteciler Örneği

Abstract

2011 yılının mart ayında Arap Baharı’nın bir uzantısı olarak Suriye’de başlayantoplumsal hareketler zamanla bir iç savaşa dönüşerek, ülkeyi etkisi altına almıştır.Türkiye de bu iç savaştan etkilenmiş ve sayıları yaklaşık 4 milyonu bulan Suriyelimülteciyi kabul etmiştir. Medyanın bu kitlesel göçü ele alışı ve göç edenleri nasıl temsilettiği de önem kazanmıştır. Çünkü medya üzerinden temsil edilme süreçlerindekiayrıştırıcı fikirler ve tutumlar, toplumsal hayatta somut davranışlara dönüşebilmektedir.Suriyeli mültecilerin haber metinlerinde ve söylemlerinde öteki olarak temsili, toplumsalbilinçte oluşan Suriyeli mülteci figürü ile doğrudan ilgilidir. Bu çalışma kapsamındada Suriyeli mültecilerin Türk yazılı basınında öteki olarak nasıl temsil edildiği analizedilmiştir. Özellikle haber medyasında üretilen söylemler dikkate alınarak habermetinlerindeki toplumsal eşitsizliği, ayrımcılığı Suriyeli mülteciler örneği üzerindenortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Haber metinlerinin analizi için yöntem olarak Teun vanDijk’ın çerçevesini oluşturduğu eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmakapsamında Hürriyet, Milliyet ve Sabah gazeteleri örneklem olarak seçilmiştir. Bugazeteler; kitle gazeteleri olmaları, yüksek satış oranlarına sahip olmaları ve ana akımgazeteler olarak tanımlanmış olmaları nedeniyle örneklem olarak seçilmişlerdir. Bugazetelerde 2011-2017 yılları arasında Suriyeli mültecileri konu edinerek yayınlananhaberler analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda Suriyeli mültecilerin;Türkiye’de kaldıkları süreyle de orantılı olarak, ekonomi, eğitim, dil, sağlık, yasaldüzenlemeler, sosyal uyum gibi konularda sorunlu, ayrıştırıcı ve ötekileştirici söylemleriüzerinden temsil edildikleri görülmüştür.