Erken Cumhuriyet Döneminden Günümüze Çocuk Edebiyatındaki Çevre Odaklı Kültürel Sözcüklerin Çevirisine Niceliksel Bir Yaklaşım

Abstract

Betimleyici Çeviribilim temelli bu çalışmanın amacı, kültüre özgü bir öge olarak değerlendirilen çevre/doğa bilgisi içeren sözcüklerin kültürlerarası aktarımı sırasında geliştirilen çeviri yöntemlerinin dağılımlarını niceliksel verilerle tarihsel olarak belirlemek ve kültür ögelerinin çevrilmesi açısından çocuk edebiyatı kapsamında öncül bir yöntem haritası oluşturmaktır. Çalışmanın veri tabanını doğada serüven, insan-doğa mücadelesi, insan-hayvan dostluğu temalı, özgün dili İngilizce olan 10 çocuk klasiği ve bu eserlerin 1929-2013 yıllarında basılan 48 yeniden çevirisi oluşturmaktadır. Çalışmamızın bulguları, erken Cumhuriyet döneminde en fazla sözcüğü sözcüğüne çeviri yönteminin kullanıldığını; daha sonraki dönemlerde çeviri sürecine egemen olan yöntemlerin sırasıyla yerlileştirme, sözcüğü sözcüğüne çeviri ve yabancılaştırma olduğunu ortaya koymuştur. Sonuçlar, tarihsel süreçte ülkenin sosyo-kültürel ve politik koşullarıyla bağdaştırılarak incelenmiştir.