A. Bleich, Joop den Uyl 1919-1987. Dromer en doordouwer

Abstract

Den Uyl stelde in De weg naar vrijheid, het vrijheidsbegrip centraal, daar waar Banning en Buskes pleitten voor sociale gerechtigheid als centraal cocnept (153) Den Uyl voorspelde in 1956 dat in de toekomst 80& van de bevolking in de dienstverlenende sector zou werken (154) Den Uyls denken werd beinvloed door Britse socialisten als Tawney die wezen op het belang van de staat als de brenger van vrijheid in plaats van als werktuig van de heersende klasse. (157) Daarnaast las Den Uyl het werk van Aneuran Bevan wiens 'bevanisme' hij afwees omdat deze juist een integratie van de socialisten in het staatsbestel door regeringsdeelname in de weg stond. Wel meende Den Uyl dat dit bevanisme - waarmee hij dus een nog sterk op klassenstrijd, afkeer van staat gebaseerd socialisme bedoelde - sterk leefde onder de 'socialistische massa's' dat slechts op de lange termijn uitgebannen kon worden, onder meer door massaopvoeding. (158) Den Uyl en Banning betrokken bij nieuw beginselprogram van 59 waarin de welvaartsstaat werd toegejuichd maar ook gesproken werd over een nog niet voltooide socialistische missie, want daarvoor was onder meer een rechtvaardige verdeling van de welvaart nodig. (161) In het nieuwe beginselprogramma was Galbraiths kritiek op de private sector in The Affluent Society niet meegenomen.(162) Den Uyl keerde zich echter tegen socialisatie.(163) Wel omarmde hij in de jaren zestig de ideeen van Galbraith en pleitte hij voor meer investeringen door de collectieve sector in gemeenschapsvoorzieningen als onderwijs, zorg en woningbouw. (170)