Uwarunkowania prowadzenia i wyboru formy prawnej działalności gospodarczej w Polsce

Abstract

W artykule podjęto problem uwarunkowań wyboru formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Celem opracowania była identyfikacja najważniejszych uwarunkowań wyboru formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, a także ocena popularności tych form na tle aktualnej sytuacji gospodarczej i prawnej. W artykule przy wykorzystaniu przeglądu literatury dokonano identyfikacji potencjalnych uwarunkowań wyboru formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej oraz scharakteryzowano pod tym względem poszczególne formy. Przeanalizowano także popularność poszczególnych form prawnych oraz dokonano analizy ich struktury w Polsce. Okres badawczy objął lata 2011-2021. Jak wynika z przeprowadzonych analiz, najważniejsze kryteria wyboru formy prawnej koncentrują się w czterech obszarach: finansów i podatków, zasobów ludzkich, typu własności oraz mechanizmów zarządzania przedsiębiorstwem. W latach 2011-2021 najpopularniejszą formą prowadzenia działalności gospodarczej była jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne. W 2011 r. było ich 2871,46 tys., natomiast w 2021 r. było ich już 3446,58 tys. Warto przy tym zaznaczyć, że w latach 2011-2017 udział osób fizycznych podejmujących działalność gospodarczą w podmiotach gospodarki narodowej w sektorze prywatnym w Polsce systematycznie malał, ale w 2021 r. osiągnął maksymalny poziom 85,30%. Drugą grupą podmiotów gospodarczych pod względem popularności formy były spółki handlowe, a wśród nich najczęściej występujące - spółki kapitałowe, których udział w spółkach handlowych ogółem wahał się w granicach 84-86% w całym okresie badawczym. W tej grupie spółek najwięcej funkcjonowało spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Ich udział w spółkach kapitałowych w całym okresie badawczym wzrósł z 96% do prawie 98% w 2021 r., kiedy to ich liczba była najwyższa i wyniosła ona 499,98 tys. Udział spółek osobowych w spółkach handlowych wahał się między 14% a 16% w całym okresie badawczym. Wśród spółek osobowych największą popularnością cieszyły się spółki jawne i spółki komandytowe, dużo mniejsze znaczenie miały spółki partnerskie i komandytowo-akcyjne. Należy zauważyć, że pomimo zmian ilościowych, udziały poszczególnych form prowadzenia działalności gospodarczej w podmiotach ogółem nie ulegały znacznym zmianom.