OSMANLI TEŞKİLÂTINDA HASSA MİMARLARI

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu teşkilâtında hass veya hass a sıfatlariyle tavsif edi'en memuriyet veya dairelerin, umumiyetle başta Padişahların özel hizmetleri olmak üzere, hükümdar saraylarındaki çeşitli işleri görmek gâyesiyle kuruldukları malûmdur. Has-Oda , Has-Ahu r (İstabl-ı Âmire) veya Helvacıyân-ı Hassa , Elıl-i hıref-i Hass a gibi daire veya ocaklar bunların tipik örneklerini teşkil etmektedir. Ancak bu dairelerin yanıbaşında, Hass a Tabibleri veya Hass a Mimarları gibi gene hass a sıfatını taşıyan bazı teşkilât ise, padişahların hususî hizmetlerinden başka, himaye bölgeleri ve mümtâz eyâletler hariç olmak üzere, imparatorluk ölçüsünde de vazife görmekte idiler. Bunun içindir ki, hass a sıfatını Padişahların sarayı içersinde kurulmuş olmalarından alan bu nevi daireleri, ayni zamanda İmparatorluğun merkez teşkilâtı arasında mütalâa etmek gerekmektedir.