Fonksiyonel Gıda Üretiminde Yeni Yaklaşımlar

Abstract

Fonksiyonel gıdalar, uluslararası kabul görmüş ortak bir tanımı olmamakla birlikte genel olarak temel beslenmenin ötesinde sağlık faydaları sağlayan ve normal diyetin bir parçası olarak tüketilen gıdalar olarak tanımlanmaktadır. Bu gıdalar, sahip oldukları olumlu etkileri, içerdikleri fenolik bileşikler, karotenoidler, fitosteroller, diyetsel lif, çoklu doymamış yağ asitleri, probiyotikler, A, C ve E vitaminleri gibi biyoaktif fonksiyonel bileşenler ya da etmenler sayesinde sağlarlar. Günümüzde artan tüketici bilinci ve sağlıklı beslenmenin önemini ortaya koyan bilimsel veriler fonksiyonel gıdalara olan ilginin de artışına yol açmıştır. Özellikle gıda teknolojisindeki gelişmelerle birlikte fonksiyonel gıdaların üretimi önemli düzeyde artmış ve yeni fonksiyonel gıda üretim metotları ve yaklaşımlarının oluşturulması konularındaki bilimsel ve endüstriyel çalışmalar da hız kazanmıştır. Bu çalışmada yakın zamanda fonksiyonel gıda üretimi ile ilgili yapılan yeni çalışmalarda yoğun olarak kullanılan metot ve yaklaşımlarla, ortaya çıkışı yeni olan fonksiyonel gıda üretiminde umut vadeden metot ve yaklaşımlar incelenmiştir. Bu kapsamda; 3 boyutlu (3D) yazıcı teknolojisi, vakumlu emdirme, nutrigenomik, tarımsal yan ürünlerin farklı yollarla fonksiyonel gıdalara işlenmesi ve tersine mühendislik yöntem ve yaklaşımlarının, fonksiyonel gıda üretiminde kullanımları açısından literatürde bu konudaki veriler dikkate alınarak incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır.