Biodiversity of weed communities in common wheat and spelt following various forecrops

Abstract

W technologiach uprawy roślin coraz czȩściej stosuje siȩ rozwiazania przyjazne dla srodowiska. Sa nimi m. in. powrót do uprawy dawnych roślin (np. pszenicy orkisz), czy tez˙ stosowanie rotacji. Zapewnienie odpowiedniego przedplonu jest szczególnie waz˙ne dla pszenicy ozimej, która jest roslina podatna na zachwaszczenie. Niewiele informacji znajdujemy natomiast na temat zachwaszczenia orkiszu ozimego. W pracy załozono, z˙e zboz˙e to w mniejszym stopniu niz˙ pszenica ulegnie inwazji chwastów, zwłaszcza po niekorzystnych dla niego przedplonach. Podstawe badan stanowiło doświadczenie polowe, realizowane w stacji badawczej Uniwersytetu Warminsko- -Mazurskiego w Olsztynie. Celem badan bylo porównanie zachwaszczenia pszenicy zwyczajnej i pszenicy orkisz uprawianych po przedplonach: grochu siewnym, rzepaku ozimym i po sobie. Analizy zachwaszczenia przeprowadzono w latach 2014-2016 w fazach rozwojowych pszenic: krzewienie (BBCH 22-29) i kłoszenie (BBCH 55-59). Oznaczano sklad gatunkowy i liczebnosc gatunków chwastów, a w fazie kloszenia takze ich sucha masȩ. Wyliczono tez˙ wskazniki: bogactwa gatunkowego (S), dominacji Simpsona (λ), róznorodnosci gatunkowej Shannona-Wienera (H') oraz równomiernosci Pielou (J'). Pszenica orkisz odznaczala sie wiekszym zachwaszczeniem od pszenicy zwyczajnej w fazie krzewienia (o prawie 20%). W fazie kloszenia zachwaszczenie obu pszenic było podobne. W przypadku pszenicy i orkiszu najmniejsze zachwaszczenie stwierdzono w uprawie po grochu. Uprawa po rzepaku ozimym i po sobie prowadziła do wzrostu zageszczenia chwastów. Biomasa chwastów w lanie orkiszu po wszystkich przedplońach byla podobna, w przeciwienstwie do pszenicy, gdzie wiȩksza biomasȩ stwierdzono po rzepaku i pszenicy. W pszenicy zwyczajnej i pszenicy orkisz uprawianych po rzepaku ozimym i po sobie odnotowano wiekszy udział Apera spica-venti i Viola arvensis. Zbiorowiska chwastów w orkiszu byly bardziȩj róz˙norodne niz˙ w pszenicy. Przedplony nie róznicowaly bogactwa gatunkowego chwastów w obu zboz˙ach.