KONUT TERCİHİ ÜZERİNE KONUT MEKÂNININ ETKİSİ: BİR YAPISAL EŞİTLİK MODELİ UYGULAMASI

Abstract

Bireylerin konut talebine birçok faktör etki etmektedir. Konutun inşa edildiği mekânın işyerine, hizmet alanlarına ve şehir merkezine mesafesi en önemli tercih nedeni olmaktadır. Yine, konutun fiziki ve sosyal çevresi, konutun kullanım alanı ve mimari özellikleri konut seçiminde dikkate alınan en önemli faktörler arasındadır. Bu çalışma Erzincan merkezinde ikamet eden bireylerin konut seçim ve tercihinde etkili olan mekânla ilgili faktörleri araştırmıştır. Erzincan merkezinde ikamet eden bireylerle 2018 yılında yapılan 383 anket çalışmasından elde edilen yatay kesti verileri Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, bireylerin konut seçim ve tercihiyle konutun inşa edildiği mekân arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Model sonuçları, temel ihtiyaçlara yakınlığın konut tercihi üzerinde pozitif yönlü yüksek düzeyde (γ = 0.97; t = 10.94) bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Dahası, ikincil ihtiyaçlara yakınlığın da konut tercihi üzerine pozitif yönlü ve yüksek düzeyde (γ = 0.93; t = 11.63) bir etki yaptığı bulunmuştur. Yine, konut tercihi üzerine sosyal çevre komşuluk (γ = 0.74; t = 11.63), dış mekân ve pozitif dışsallıklar (γ = 0.81; t = 10.34), konfor ve iç mekân genişliği (γ = 0.77; t = 14.65) pozitif yönlü ve yüksek düzeyde etki ettiği saptanmıştır.