EDUKACJA JAKO DOBRO WSPÓLNE CZY TEŻ DOBRO PUBLICZNE? - KONTEKSTY ZNACZEŃ

Abstract

Teza.  Edukacja winna być traktowana jako dobro wspólne. Omówione koncepcje. Przedmiotem analizy staje się nie tylko pojęcie edukacji ale przede wszystkim jego rozumienie na gruncie teorii dóbr. Pierwsza część artykułu poświęcona jest, problematyce definiowania edukacji i jej funkcjonowania na gruncie dwóch różnorodnych dyscyplin: socjologii i pedagogiki. Następnie przedstawiona jest krytyczna charakterystyka edukacji jako dobra publicznego z uwzględnieniem koncepcji czystych dóbr publicznych. W dalszej części artykułu, edukacja rozpatrywana jest przez pryzmat koncepcji dobra wspólnego, zwłaszcza w odniesieniu do publikacji i raportów United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO).   Wyniki i wnioski. Ze względu na cele edukacji, winna ona być traktowana jako dobro wspólne. Dobro wspólne podobnie jak edukacja jest pojęciem nieostrym. Podlega licznym interpretacjom na gruncie różnorodnych dyscyplin. Istnieje jako efekt działania człowieka i współdziałania ludzi. Edukacja pochodzi od wspólnoty i jest dla niej. Jest swoistą formą zasobu społecznego. Pełni funkcję spoiwa społeczności, jest orędownikiem tradycji i wartości funkcjonujących w społeczeństwie, stanowi też pochodną państwa. Redukcja edukacji do dobra publicznego, godzi w istotę edukacji, traktowanej również jako przekaz pokoleniowy. Oryginalność/wartość poznawcza podejścia. Tekst zwraca uwagę na specyfikę problematyki edukacji. Zostaje poruszona kwestia trudności definicyjnych pojęcia edukacji a także prezentowania jej jako dobra publicznego i dobra wspólnego. Słowa kluczowe: edukacja, dobro publiczne, dobro wspólne, społeczeństwo, UNESCO.