Yeni Bağlamlarında Devam Eden Sorunlar: Dijital Kapitalizm ve Kullanıcı Emeğini Yeniden Düşünmek Üzerine

Abstract

Sosyal Bilimlerde yeni zamanlar, kısmen yeni yöntemleri ve bakış açılarını çağırmaktaiken kısmen de var olan ya da süre giden tartışmalara yeniden bir değer biçme çabasınıteşvik etmektedir. Bu çalışma içerisinde, söz konusu ikinci yaklaşım belirlenmiştir.Eleştirel ekonomi politik yaklaşımın genel bir değerlendirmesinin ardından, maddiolmayan emek, eleştirel ekonomi politik yöntem içerisinde yeniden sorgulanmaktadır.Yeni enformasyon ve iletişim teknolojileri söz konusu olduğunda, kullanıcı emeğininve emeğin dönüşümünün sorgulanması özel bir çalışma geleneği oluşturmuşsa da,en azından, Türkiye’de süre giden iletişim çalışmalarının bu doğrultuda da yenidendeğerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma içerisinde kullanıcı emeği, Ekşi Sözlükörneğinde çözümlenecektir. 28 Şubat 2016 tarihinde başlayan, bu çalışma içerisindesürecin bir aylık döneminin değerlendirildiği, Ekşi Sözlük direnişi aslında oldukçatemel bir düzeyde sosyal paylaşım siteleri ve kullanıcı emeği arasındaki ilişkinintartışılabilmesi adına oldukça anlamlı bir kesit sunmaktadır. Sosyal paylaşım siteleriiçerisinde kullanıcı emeğinin sermaye birikim süreci doğrultusunda “işe koşulmasının”yanı sıra Sözlük yönetiminin, site tasarımını ve kullanıcılarla olan sözleşmelerini tektaraflı olarak değiştirmesinin kullanıcılar içerisinde oluşturduğu hoşnutsuzluk, yenienformasyon ve iletişim teknolojileri içerisinde kullanıcı emeğine dair çalışmalarınyeniden sorgulanabileceği özel bir alan açmıştır. Bu çalışmada Ekşi Sözlük direnişiörneğinde kullanıcı emeği ve emeğin dönüşümü sorgulanmaktadır. Kuramsaltartışmanın ardından, Ekşi Sözlük direnişi ele alınmaktadır. Böylesi bir değerlendirmeiçerisinde, sermaye ve emek arasındaki diyalektik çözümlenmiş ve yeni ön eki iletanımlanmasına rağmen, kadim sorunların yeni medyada nasıl yer edinebildiğisorgulanmıştır.