Soft controls bij de rijksoverheid

Abstract

Sinds de boekhoudschandalen begin deze eeuw is de aandacht voor het falen of ontbreken van soft controls als oorzaak van onjuistheden in de fi nanciële verantwoording toegenomen. Tegelijkertijd is er nog weinig bekend over wat soft controls zijn, hoe zij zich manifesteren binnen organisaties en op welke wijze zij te operationaliseren en te meten zijn. Dit artikel verkent het belang van soft controls in relatie tot de meer traditionele hard controls. Voor dertig geconstateerde rechtmatigheidsfouten in de jaarverslagen 2006 van de rijksoverheid zijn betrokken auditors geïnterviewd. Bij geen van de fouten is de oorzaak gelegen in het falen van louter hard controls, terwijl bij 17% van de fouten het louter ontbreken van soft controls de oorzaak is. In 80% van de fouten is echter de oorzaak gelegen in het falen van zowel soft als hard controls. Soft controls blijken vooral belangrijk te zijn bij het tegengaan van oneigenlijke druk van de politiek en de ambtelijke leiding.