RİZE’NİN İKLİM ÖZELLİKLERİ VE RİZE ÇEVRESİNDE UZUN DÖNEM SICAKLIK VE YAĞIŞ VERİLERİNİN TREND ANALİZLERİ

Abstract

Bu çalışmada, Rize, Pazar, Hopa ve Trabzon meteoroloji istasyonlarının uzun dönem (1970-2014) rasat verileri kullanılarak Rize’nin iklim özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca bu istasyonların sıcaklık ve yağış değerleri kullanılarak Mann-Kendall ve Sen yöntemi ile trend analizleri yapılmıştır. Rasat verileri kullanılan 4 istasyon Doğu Karadeniz’de kıyı kuşağında yer almaktadır. İstasyonlar arasındaki uzaklık fazla olmamasına rağmen iklim elemanlarında büyük değişiklikler gözlenmektedir. Rize, Türkiye ve Karadeniz Bölgesi’nde iklim özellikleri açısından çok farklı özelliklere sahiptir. Oroğrafi ve bakı faktörü etkisiyle Rize’de çevresine göre lokal klima şartları yaşanmaktadır. Rize’de uzun yıllar yıllık ortalama sıcaklık 14.3 °C, yıllık ortalama yağış 2254.4 mm’dir. En düşük sıcaklık 3.4ºC ile şubat ayında, en yüksek sıcaklık 26.7ºC ile ağustos ayında ölçülmüştür. Yıllık ortalama güneşli gün süresi 5-6 saat civarındadır. Rize'de uzun yıllar yıllık ortalama basınç 1014 mb olarak ölçülmüştür. Rize’de hakim rüzgar yönü Güneybatı’dır. Bunun nedeni güneyden kıyıya doğru esen rüzgarların yanısıra,  sahanın Karadeniz üzerinden gelen hava akımlarına açık olmasıdır. Sıcaklık, yağış ve güneşlenme süresi dikkate alındığında sisli ve bulutlu gün sayısı fazla çıkmaktadır. Bu durum buharlaşmanın düşük olmasını sağlamıştır. Su noksanının olmadığı Rize’de toprak daima nemli, bitki örtüsü oldukça gürdür. Bu özellikler dikkate alındığında Rize’de çok nemli ılıman iklim şartlarının yaşandığı görülmektedir. Mann-Kendall ve Sen analizi sonuçlarına göre, Pazar dışındaki istasyonlarda sıcaklık değerlerinde belirgin artış eğilimi, yağışta ise Hopa dışındaki istasyonlarda artış eğilimi görülmektedir. Trend analizlerine göre Rize diğer istasyonlara göre daha kararlı bir özellik göstermektedir.