Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastalarda Sosyal Destek ile Öz Yeterlilik Arasındaki İlişki/ Relationship Between Social Support and Self-Efficacy in Patients Receiving Hemodialysis Treatment

Abstract

Amaç: Araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda sosyal destek ile öz yeterlilik arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki araştırma Doğu Anadolu Bölgesi’nde bir ilin ve ilçelerinde yer alan hemodiyaliz merkezlerinde tedavi alan 159 hasta ile gerçekleştirildi. Veri toplama araçları olarak Hasta Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Genel Öz Yeterlilik Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Student-t test, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test, Person Korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Hemodiyaliz hastalarının yaş ortalaması, 57,65±9,88 yıl olup, %78’i evli %34,6’sı lise mezunu, %49,7’si ev hanımıdır. Hastaların Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam, aile desteği, arkadaş desteği ve özel bir kişi desteği alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; 46,95±13,18, 14,31±4,67, 14,80±4,47, 17,84±4,49 olarak, Genel Öz Yeterlilik Ölçeği toplam ve başlama, yılmama, sürdürme çabası-ısrar alt boyut puanları sırasıyla; 55,97±14,35, 31,39±8,19, 16,43±4,28, 8,16±2,29 olarak bulundu. Çalışmaya katılan hastaların Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve alt boyutları ile Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ve alt boyutları arasında olumlu yönden istatistiksel olarak anlamlılık bulunmuştur (p<0,01) Sonuç: Hastaların sosyal destek ve öz yeterliliklerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Sosyal destek düzeyi artıkça hastaların öz yeterlilik düzeylerinin de artığı saptanmıştır. Hemodiyaliz hastalarının sosyal destek ve öz yeterlilik düzeylerinin belirli aralıklarla değerlendirilmesi ve yükseltilmesi için çalışmalar yapılması önerilebilir.Aim: The study was conducted to determine the relationship between social support and self-efficacy in patients receiving hemodialysis treatment. Materials and Method: The descriptive and cross-sectional study was performed with 159 patients receiving treatment in hemodialysis centres located in a city and its districts in the Eastern Anatolia Region. Patient Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and General Self-Efficacy Scale were used as data collection tools. Descriptive statistics, Student-t test, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis Test, and Pearson Correlation analysis were used to analyse the data. Result: The mean age of hemodialysis patients was 57.65±9.88 years, 78% were married, 34.6% were high school graduates, and 49.7% were housewives. Patients' mean Multidimensional Scale of Perceived Social Support total, support from family, friend, and significant other subscale mean scores were 46.95±13.18, 14.31±4.67, 14.80±4.47 and 17.84±4.49 respectively. General SelfEfficacy total and starting, not giving up, trying to continuepersistence subscale scores were 55.97±14.35, 31.39±8.19, 16.43±4.28 and 8.16±2.29, respectively. A statistically significant positive correlation was found between the Multidimensional Scale of Perceived Social Support and its sub-dimensions and the General Self-Efficacy and its sub-dimensions (p<0.01). Conclusion: Patients' social support and self-efficacy were found to be moderate. It has been determined that as the level of social support increases, the self-efficacy levels of the patients also increase. We may recommend carrying out studies to periodically evaluate and increase haemodialysis patients’ social support and self-efficacy levels.