Engelli Bireylerin Sosyal Dışlanma Deneyimleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma

Abstract

Mevcut araştırma, engelli bireylerin sosyal dışlanma deneyimlerini incelemeyi amaçlamıştır. Bu bağlamda, verilerin toplanmasında nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup desen olarak da fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırmada maksimum çeşitlilik örneklemi kapsamında Tokat il merkezinde ikamet eden 36 engelli birey ile görüşülmüştür. Görüşmeler, yarı yapılandırılmış form aracılığıyla yapılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler, MAXQDA programı vasıtası ile kodlanmış olup betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgular beş ana temada toplanmış, bu temaların altında da çeşitli kodlar oluşturulmuştur. Araştırma sonucuna göre engelli bireyler, çeşitli alanlarda sosyal dışlanma yaşamışlardır. Bu minvalde, bireylerin dışlanma yaşadıkları temel alanlardan birinin ekonomi olduğu görülmüştür. Engelliler, çalışma yaşamına katılımda sorun yaşadıkları gibi temel ihtiyaçlarını gidermede de sorun yaşamışlardır. Ayrıca bireylerin eğitim hizmetleri, erişilebilirlik, siyaset, sosyal katılım ve sosyal ilişki alanlarında dışlanma yaşadıkları ortaya konulmuştur. Özellikle toplumsal düzlemde üretilen sorunlar ve erişilebilirlik standartlarının düşük olması, engelli bireylerin bağımsız ve etkin biçimde sosyal yaşama katılım sağlamasını engellemiştir.